Aşırı İfa Güçlüğü Nedeniyle Sözleşmenin Uyarlanması

Sözleşmenin kurulduğu sırada öngörülemeyen olağanüstü bir durumun borçlunun kusuru olmaksızın ortaya çıkması ve edimler arasındaki dengeyi aşırı ölçüde bozması hâlinde borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteyebilir; bu mümkün değilse sözleşmeden dönebilir.

Davacı, döviz kurundaki olağanüstü artış nedeniyle sözleşmesel edimini ifada aşırı güçlüğe düştüğünü ileri sürerek sözleşmenin uyarlanmasını talep etmiştir. Yerel mahkeme ile Özel Daire arasındaki uyuşmazlık Genel Kurul önüne gelmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 138. maddesi uyarınca, sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar, sözleşmenin yapıldığı sıradaki mevcut olguları kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Uyarlama, edimler arasındaki dengenin aşırı bozulduğu ve bu durumun taraflarca öngörülemez nitelikte olduğu hâllerde istisnai olarak uygulanır. Somut olayın bu ölçütler ışığında değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme yapılmıştır.