Hukuk sözlüğü
Türk hukukunun temel kavramları; her terim tanımı, dayanak mevzuatı ve ilgili kavramlarla birlikte. Harfe göre gezinin veya arayın.
A
Aciz Vesikası
Haciz sonucu alacağını tamamen alamayan alacaklıya, karşılanamayan kısım için verilen resmi belge.
Açık Rıza
İlgili kişinin, kişisel verilerinin işlenmesine bilgilendirilerek, özgür iradesiyle ve belirli bir konuya ilişkin verdiği onaydır.
Adi Senet
Resmi bir makamın katkısı olmadan, tarafların kendisi tarafından düzenlenen imzalı belgedir.
Adli Kontrol
Tutuklama yerine, şüpheli veya sanığın belirli yükümlülüklere tabi tutularak serbest bırakılmasını sağlayan koruma tedbiri.
Ahde Vefa
Usulüne uygun kurulan sözleşmeye tarafların bağlı kalması ve edimlerini yerine getirmesi ilkesidir.
Aile Konutu
Eşlerin bütün yaşam faaliyetlerini gerçekleştirdiği, sürekli olarak barındıkları müşterek konuttur.
Alt İşveren (Taşeron)
Asıl işverenin işyerindeki bir işi üstlenip kendi işçileriyle yürüten işverendir; asıl işveren onunla birlikte müteselsil sorumludur.
Anonim Şirket
Sermayesi paylara bölünmüş, ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı sermaye şirketi.
Asgari Ücret
İşçiye ödenmesi zorunlu olan ve altında ücret kararlaştırılamayacak yasal en düşük ücrettir.
Aval
Bir kambiyo senedindeki borcun ödenmesi için verilen, kefalete benzeyen ama ondan bağımsız kambiyo taahhüdü.
Aydınlatma Yükümlülüğü
Veri sorumlusunun, kişisel verileri işlerken ilgili kişiyi belirli hususlarda önceden bilgilendirme zorunluluğudur.
Ayıplı Mal
Tüketiciye teslim edilen, sözleşmeye veya beklenen niteliklere uygun olmayan ya da kusurlu olan maldır.
Ayrılık (Kararı)
Evliliği sona erdirmeden, eşlerin belirli bir süre için ayrı yaşamasına mahkemece karar verilmesidir.
B
Bilirkişi
Çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konularda mahkemeye görüş bildiren uzmandır.
Bono
Düzenleyenin, belirli bir tutarı kayıtsız şartsız ödemeyi vaat ettiği iki taraflı kambiyo senedi.
Boşanma
Evlilik birliğinin, kanunda sayılan sebeplerden birine dayanılarak mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir.
Butlan (Kesin Hükümsüzlük)
Bir hukuki işlemin, baştan itibaren ve kendiliğinden hiçbir hüküm doğurmamasıdır.
C
Ç
D
Dava Şartı
Bir davanın esasının incelenebilmesi için bulunması gereken ön koşullardır.
Def'i
Borçlunun, borcun varlığını inkar etmeden, özel bir sebebe dayanarak ifadan kaçınmasını sağlayan savunmadır.
Delil
Bir vakıanın doğruluğu konusunda hâkimde kanaat oluşturmaya yarayan ispat aracıdır.
Denetimli Serbestlik
Hükümlünün cezasının bir kısmını toplum içinde denetim ve yükümlülükler altında infaz etmesini sağlayan sistem.
Denkleştirme (Çalışma Süresi)
Haftalık çalışma süresinin işyerinde yoğunlaştırılıp başka haftalarda azaltılarak ortalamanın yasal sınırda tutulmasıdır.
Derdestlik
Aynı davanın, görülmekte olan bir davayla eş zamanlı olarak yeniden açılmış olması durumudur.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Bir kişinin ölümü nedeniyle, onun desteğinden yoksun kalanların uğradığı zararın giderilmesi için ödenen tazminattır.
Dönme
Ani edimli bir sözleşmeyi geriye etkili olarak ortadan kaldıran ve tarafları eski hale getiren yenilik doğuran haktır.
Dürüstlük Kuralı
Herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüst davranma yükümlülüğüdür.
E
Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı)
Bir malı haksız ve kötüniyetli olarak kullanan kişinin, malike ödemesi gereken kullanım karşılığı tazminattır.
Edinilmiş Mal
Eşlerin evlilik süresince karşılığını vererek, çalışmaları ve kazançlarıyla elde ettikleri malvarlığı değerleridir.
Ehliyet
Kişinin haklara ve borçlara sahip olabilme ya da kendi fiilleriyle hak edinip borç altına girebilme yeteneğidir.
Emare (Belirti)
Bir vakıanın varlığı konusunda güçlü bir kanaat oluşturan ancak tek başına kesin ispat sağlamayan işarettir.
Etkin Pişmanlık
Suç tamamlandıktan sonra failin zararı gidermesi veya işbirliği yapması hâlinde cezada indirim ya da ceza verilmemesi.
F
Fazla Çalışma (Fazla Mesai)
Kanunda belirlenen haftalık 45 saatlik çalışma süresini aşan çalışmalardır ve zamlı ücret gerektirir.
Feragat
Davacının, dava yoluyla ileri sürdüğü talep sonucundan tamamen veya kısmen vazgeçmesidir.
Fesih
Sürekli borç ilişkisini, ileriye etkili olarak sona erdiren tek taraflı irade beyanı ya da anlaşmadır.
G
Geçerli Nedenle Fesih
İşverenin, işçinin yetersizliği, davranışları veya işletme gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebeple bildirim süresine uyarak yaptığı fesihtir.
Genel Kurul
Sermaye şirketlerinde pay sahiplerinin/ortakların oluşturduğu, en üst düzey karar organı.
Giydirilmiş Ücret
Çıplak ücrete, işçiye sağlanan sürekli ve para ile ölçülebilen ek menfaatlerin eklenmesiyle bulunan ücrettir.
Gönüllü Vazgeçme
Failin icra hareketlerinden kendi iradesiyle vazgeçmesi veya neticenin gerçekleşmesini önlemesi hâli.
H
Haciz
Kesinleşen takipte borçlunun mallarına, alacağın karşılanması amacıyla icra dairesince el konulması.
Hak Arama Hürriyeti
Herkesin, meşru araç ve yollarla yargı önünde hak arayabilme özgürlüğüdür.
Hak Düşürücü Süre
Bir hakkın kullanılması için kanunun öngördüğü, geçmesiyle hakkın kendiliğinden sona erdiği kesin süredir.
Hakkın Kötüye Kullanılması
Bir hakkın, dürüstlük kuralına açıkça aykırı biçimde kullanılmasının hukuken korunmamasıdır.
Haklı Nedenle Fesih
Tarafların, iş ilişkisini sürdürmesi beklenemeyecek ağırlıkta bir neden ortaya çıktığında sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden sona erdirmesidir.
Haksız Rekabet
Aldatıcı veya dürüstlük kurallarına aykırı davranışlarla rakipler arasındaki ekonomik yarışın bozulması.
Haksız Tahrik
Failin, haksız bir fiilin doğurduğu hiddet veya elemin etkisiyle suç işlemesi hâlinde cezasını indiren neden.
Hizmet Tespiti Davası
SGK'ya bildirilmeyen veya eksik bildirilen çalışmaların mahkeme kararıyla tespit edilmesini sağlayan davadır.
Hukuki Dinlenilme Hakkı
Tarafların, yargılamada bilgi edinme, açıklama yapma ve mahkemece dikkate alınma hakkıdır.
Husumet (Taraf Sıfatı)
Bir davada davacı veya davalı olarak yer alma konusundaki maddi hukuk ilişkisinden doğan sıfattır.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)
Sanık hakkında kurulan hükmün, denetim süresi boyunca sonuç doğurmamak üzere açıklanmasının ertelenmesi.
I
İ
İbra
Alacaklının, borçluyu borcundan kurtaran ve borcu sona erdiren anlaşmasıdır.
İcap
Bir sözleşmenin kurulması için karşı tarafa yöneltilen, kabul ile sözleşmeyi meydana getirecek nitelikte bağlayıcı irade açıklamasıdır.
İcra Emri
İlamlı takipte, mahkeme kararına dayanılarak borçluya gönderilen ve borcun ifasını isteyen belge.
İcra Takibi
Alacaklının, alacağını devlet gücüyle tahsil etmek için icra dairesi aracılığıyla başlattığı hukuki süreç.
İçtima
Bir kişinin birden fazla suçu veya bir suç kastıyla birden fazla neticeyi gerçekleştirdiği hâllerde ceza belirleme kuralları.
İdari Eylem
İdarenin, bir irade açıklaması niteliğinde olmayan, maddi nitelikteki fiil ve faaliyetleri.
İdari İşlem
İdarenin, kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade açıklamasıyla hukuki sonuç doğuran işlemi.
İddianame
Cumhuriyet savcısının, soruşturma sonunda yeterli şüphe üzerine kamu davası açmak için düzenlediği belge.
İfa
Borçlunun, borç ilişkisinin konusu olan edimi alacaklıya usulüne uygun biçimde yerine getirmesidir.
İflas
Borçlarını ödeyemeyen ve iflasa tabi bir borçlunun tüm malvarlığının, tüm alacaklıları için topluca tasfiye edilmesi.
İflasın Ertelenmesi
Borca batık sermaye şirketlerine iyileştirme imkânı tanıyan, 2018'de yürürlükten kaldırılmış olan kurum.
İfraz ve Tevhit
Bir taşınmazın birden çok parsele bölünmesi (ifraz) veya birden çok parselin tek parselde birleştirilmesidir (tevhit).
İhbar Tazminatı
Belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim sürelerine uymadan fesheden tarafın karşı tarafa ödediği tazminattır.
İhtiyati Haciz
Para alacaklarında, alacaklının alacağını güvence altına almak için borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır.
İhtiyati Tedbir
Dava sonuçlanana kadar hakkın korunması amacıyla mahkemece alınan geçici koruma önlemidir.
İkrar
Bir tarafın, aleyhine ileri sürülen bir vakıanın doğru olduğunu mahkeme önünde veya dışında kabul etmesidir.
İlliyet Bağı (Nedensellik)
Zarar ile onu doğuran fiil arasındaki sebep-sonuç ilişkisidir.
İmar (İmar Hukuku)
Yerleşim yerlerinin ve yapılaşmanın plana uygun, sağlıklı ve düzenli gelişmesini sağlayan kurallar bütünüdür.
İpotek
Bir alacağın teminatı olarak taşınmaz üzerinde kurulan ve borç ödenmezse taşınmazın paraya çevrilmesini sağlayan rehin hakkıdır.
İpotek
Bir alacağı güvence altına almak için taşınmaz üzerinde tapuya tescille kurulan taşınmaz rehni türü.
İptal Davası
Hukuka aykırı bir idari işlemin iptalini sağlamak amacıyla idari yargıda açılan dava.
İptal Edilebilirlik
Bir işlemin, iradesi sakatlanan tarafın iptal beyanı ile geçmişe etkili olarak geçersiz kılınabilmesidir.
İrade Beyanı
Bir kimsenin hukuki sonuç doğurmaya yönelik iç iradesini dışa vurmasıdır.
İrtifak Hakkı
Bir taşınmaz veya kişi lehine, başka bir taşınmaz üzerinde kurulan ve malike katlanma veya kaçınma yükleyen sınırlı ayni haktır.
İspat Yükü
Bir davada, iddia edilen bir vakıayı ispatlama sorumluluğunun hangi tarafa ait olduğunu belirleyen kuraldır.
İstihkak Davası
Haczedilen bir mal üzerinde üçüncü kişinin mülkiyet veya sınırlı ayni hak iddiasında bulunması ve bunu ileri sürmesi.
İstirdat Davası
Borçlu olmadığı hâlde icra takibinde ödeme yapan kişinin, ödediği parayı geri istediği dava.
İş Kazası
Sigortalının işyerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen ve bedence veya ruhça zarara uğratan olaydır.
İşçilik Alacakları
İş ilişkisinden doğan ve işçinin işverenden talep edebileceği tüm ödeme kalemlerinin genel adıdır.
İşe İade Davası
Geçerli bir neden olmadan iş sözleşmesi feshedilen işçinin, feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iadesi için açtığı davadır.
İştirak
Bir suçun birden fazla kişinin katılımıyla işlenmesi ve her katılanın sorumluluğunun belirlenmesi.
İştirak Nafakası
Boşanmadan sonra velayeti kendisinde olmayan eşin, müşterek çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılım payıdır.
İtiraz
Bir hakkın hiç doğmadığını veya sona erdiğini ileri süren ve hâkim tarafından resen dikkate alınan savunmadır.
İyiniyet
Bir hakkın kazanılmasına engel olan durumu bilmeyen veya bilebilecek durumda olmayan kişinin korunmasını sağlayan durumdur.
K
Kabul
İcaba yöneltilen ve onunla tam uyum içinde olan, sözleşmeyi kuran olumlu irade açıklamasıdır.
Kabul (Davanın Kabulü)
Davalının, davacının talep sonucunu tamamen veya kısmen kabul etmesidir.
Kambiyo Senedi
Bono, poliçe ve çekten oluşan; kanunen emre yazılı, katı şekil şartlarına tabi kıymetli evrak türü.
Kamu Gücü
İdareye, kamu yararını gerçekleştirmek için tanınan ve onu özel kişilere göre üstün kılan yetkiler bütünü.
Kamulaştırma (İstimlak)
Devletin, kamu yararı gereği özel mülkiyetteki taşınmazı bedelini ödeyerek zorla edinmesidir.
Karine
Bilinen bir olgudan, bilinmeyen bir olgunun varlığı sonucuna ulaşılmasını sağlayan kabuldür.
Kast
Failin suçun kanuni tanımındaki unsurları bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesini ifade eden manevi unsur.
Kat İrtifakı
Henüz tamamlanmamış bir yapıda, ileride kurulacak kat mülkiyetine esas olmak üzere arsa payı üzerinde kurulan irtifak hakkıdır.
Kat Mülkiyeti
Tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde, o bölümlere özgülenmiş ayrı mülkiyet hakkıdır.
Katılma Alacağı
Mal rejiminin tasfiyesinde her eşin, diğer eşin edinilmiş mallarının artık değeri üzerinde sahip olduğu yarı oranındaki alacaktır.
Katilan
Kamu davasına katılma talebi mahkemece kabul edilen mağdur veya suçtan zarar gören.
Katkı Payı Alacağı
Bir eşin, diğer eşin malının edinilmesine veya değerinin artmasına yaptığı katkı karşılığında talep edebileceği alacaktır.
Kesin Hüküm
Bir uyuşmazlık hakkında verilen ve artık değiştirilemeyecek, aynı konuda yeniden dava açılmasını engelleyen kesinleşmiş karardır.
Kesin Hükümsüzlük
Bir işlemin, baştan itibaren geçersiz olması ve onanmakla dahi geçerlilik kazanamamasıdır.
Keşif
Hâkimin, uyuşmazlık konusunu bizzat duyu organlarıyla inceleyerek bilgi edinmesidir.
Kıdem Tazminatı
Belirli koşullarla iş sözleşmesi sona eren ve en az bir yıl kıdemi olan işçiye, çalıştığı her yıl için ödenen tazminattır.
Kişisel İlişki (Çocukla)
Velayete sahip olmayan ana veya baba ile çocuk arasında görüşme ve iletişim kurulmasını sağlayan haktır.
Kişisel Veri
Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir.
Konkordato
Borçlarını ödeyemeyen dürüst borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırdığı ve mahkemece onaylanan kurum.
Koşullu Salıverilme
Hükümlünün cezasının kanunda öngörülen kısmını iyi hâlle çektikten sonra kalan süreyi dışarıda denetim altında geçirmesi.
Kovuşturma
İddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar süren yargılama evresi.
Kötüniyet
Bir hakkın kazanılmasına engel olan durumu bilen ya da bilmesi gereken kişinin durumudur.
Kusur
Hukuka aykırı sonucu isteyerek ya da gerekli özeni göstermeyerek meydana getiren, kınanabilir irade durumudur.
L
M
Maddi Tazminat
Bir kimsenin malvarlığında meydana gelen zararın para ile giderilmesidir.
Mağdur
Suçun konusunu oluşturan ve suçtan doğrudan zarar gören kişi.
Mal Ayrılığı Rejimi
Her eşin kendi malvarlığı üzerinde tam mülkiyet, yönetim ve tasarruf hakkını koruduğu mal rejimidir.
Mal Rejimi
Eşlerin evlilik süresince edindikleri malvarlığının yönetimi ve boşanmada paylaşımını düzenleyen hukuki rejimdir.
Manevi Tazminat
Kişilik değerlerine yönelik saldırı sonucu duyulan acı ve üzüntünün para ile giderilmesidir.
Marka
Bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan ve sicile tescil edilebilen işaret.
Memnu Hakların İadesi
Mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak yoksun kalınan bazı hakların, koşulların gerçekleşmesiyle geri verilmesi.
Menfi Tespit Davası
Borçlunun, icra takibinden önce veya sonra borçlu olmadığının tespitini mahkemeden istediği dava.
Mesafeli Sözleşme
Satıcı ve tüketicinin fiziksel olarak bir araya gelmeden, uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu tüketici sözleşmesidir.
Meşru Müdafaa
Kişinin haksız bir saldırıyı def etmek için orantılı biçimde başvurduğu ve fiili hukuka uygun kılan savunma hâli.
Miras Sözleşmesi
Mirasbırakanın bir kişiyle yaptığı, ölüme bağlı tasarruf içeren ve tek taraflı geri alınamayan sözleşmedir.
Mirasçı
Mirasbırakanın ölümüyle terekeye kanun veya ölüme bağlı tasarruf gereği halef olan kişidir.
Mirasın Reddi
Mirasçının, kendisine geçen mirası kabul etmeyerek terekedeki hak ve borçlardan vazgeçmesidir.
Mirasta Denkleştirme (İade)
Mirasbırakanın sağlığında altsoyuna yaptığı karşılıksız kazandırmaların, miras paylaşımında hesaba katılmasıdır.
Mirastan Çıkarma (Iskat)
Mirasbırakanın, saklı paylı bir mirasçıyı kanunda sayılan sebeplerle mirasçılıktan çıkarmasıdır.
Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz)
İşyerinde bir kişiye yönelik sistematik, süreklilik arz eden ve yıldırma amacı taşıyan psikolojik taciz davranışlarıdır.
Muacceliyet
Borcun alacaklı tarafından ifasının istenebilir hale gelmesidir.
Muhdesat
Bir taşınmaz üzerine, malikinden başkası tarafından yapılan bina, ağaç, tesis gibi bütünleyici parçalardır.
Munzam Zarar (Aşkın Zarar)
Para borcunda, temerrüt faizini aşan ve alacaklının gecikme nedeniyle uğradığı ek zarardır.
Muris Muvazaası
Mirasbırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı malı satış gibi göstermesidir.
Muvazaa
Tarafların gerçek iradelerine uymayan, üçüncü kişileri veya alacaklıları yanıltmak amacıyla yaptıkları görünüşteki hukuki işlemdir.
Mücbir Sebep
Öngörülemeyen, önlenemeyen ve dıştan gelen, borcun ifasını imkansız kılan olağanüstü olaydır.
N
O
Olası Kast
Failin öngördüğü neticenin gerçekleşmesini kabullenerek hareket etmesi hâli.
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu)
Paylı veya elbirliği mülkiyetine konu malda ortaklığa son verilerek, malın aynen veya satış yoluyla paylaştırılması davasıdır.
Ortaklık (Şirket)
İki veya daha çok kişinin ortak bir amaca ulaşmak için emek ve/veya sermayelerini birleştirdiği hukuki birlik.
Ö
P
R
S
Saklı Pay
Belirli mirasçıların yasal miras payının, mirasbırakanın tasarruflarıyla ihlal edilemeyecek korunmuş kısmıdır.
Sanık
Hakkında kamu davası açılmış olan, kovuşturma aşamasındaki kişi.
Senet
Bir kimsenin aleyhine delil oluşturacak biçimde imzaladığı yazılı belgedir.
Sıra Cetveli
Bir mala birden fazla alacaklı el koyduğunda, satış bedelinin hangi sırayla dağıtılacağını gösteren cetvel.
Soruşturma
Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar süren, savcı yönetimindeki delil toplama evresi.
Soybağı
Çocuk ile ana babası arasındaki hukuki bağı ifade eder ve doğum, tanıma, babalık davası veya evlat edinmeyle kurulur.
Sözleşme Özgürlüğü
Tarafların, hukuk düzeninin sınırları içinde diledikleri sözleşmeyi diledikleri içerikte yapabilme serbestisidir.
Sulh
Tarafların, aralarındaki uyuşmazlığı karşılıklı fedakarlıkla anlaşarak sona erdirmesidir.
Ş
T
Tacir
Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi; ticaret hukukunun temel öznesi.
Takas
Karşılıklı ve aynı türden iki borcun, daha az olanı oranında sona erdirilmesini sağlayan tek taraflı beyandır.
Takipsizlik Kararı
Savcının, soruşturma sonunda dava açmaya yeterli şüphe veya koşul bulunmadığını tespit ederek verdiği karar.
Taksir
Failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık sonucu, öngörülebilir neticeyi istemeksizin gerçekleştirmesi.
Tam Yargı Davası
İdari işlem veya eylemden doğan zararın giderilmesi (tazmini) için idari yargıda açılan dava.
Tanık
Uyuşmazlık konusu vakıa hakkında bilgisi olan ve bunu mahkemeye beyan eden üçüncü kişidir.
Tapu (Tapu Sicili)
Taşınmazlar üzerindeki mülkiyet ve diğer ayni hakların resmi olarak tutulduğu devlet siciline ve bunu belgeleyen senede verilen addır.
Tasarrufun İptali Davası
Borçlunun alacaklıdan mal kaçırmak için yaptığı tasarrufların, alacaklı yönünden hükümsüz kılınmasını sağlayan dava.
Tecdit (Yenileme)
Mevcut bir borcun ortadan kaldırılarak yerine yeni bir borcun kurulmasını sağlayan anlaşmadır.
Tedbir Nafakası
Boşanma veya ayrılık davası süresince, eş ve çocukların geçimi için geçici olarak hükmedilen nafakadır.
Temerrüt
Borcun ifasında borçlunun gecikmesi ya da alacaklının haklı bir sebep olmaksızın ifayı kabulden kaçınması durumudur.
Teminat
Bir borcun ifasını veya bir yükümlülüğün yerine getirilmesini güvence altına alan hukuki araçtır.
Temsil ve Vekalet
Bir kişinin başka biri adına ve hesabına hukuki işlem yapabilmesini sağlayan yetki ilişkisidir.
Tenkis Davası
Saklı payı ihlal edilen mirasçının, mirasbırakanın tasarruflarının yasal sınıra indirilmesini istediği davadır.
Tereke
Mirasbırakanın ölümüyle mirasçılara geçen, aktif ve pasifiyle birlikte tüm malvarlığıdır.
Teşebbüs
Failin işlemeyi kastettiği suçu elverişli hareketlerle icraya başlayıp elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaması.
Ticaret Unvanı
Tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerinde kullandığı ve kendisini tanıttığı ad.
Ticari İşletme
Esnaf faaliyeti sınırını aşan, gelir sağlamayı hedefleyen ve bağımsız biçimde sürekli işletilen ekonomik birim.
Tutuklama
Kuvvetli suç şüphesi ve tutuklama nedeni bulunması hâlinde hâkim kararıyla kişi özgürlüğünün sınırlandığı koruma tedbiri.
Tüketici Hakem Heyeti
Belirli parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarını zorunlu olarak inceleyip karara bağlayan idari kuruldur.
U
V
Vasiyetname
Kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere tek taraflı olarak yaptığı ölüme bağlı tasarruftur.
Velayet
Ergin olmayan çocuğun bakımı, eğitimi, korunması ve temsili konusunda ana babaya tanınan hak ve yükümlülüklerdir.
Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi)
Kişilerin mirasçı olduğunu ve miras paylarını gösteren, mahkeme veya noterce verilen resmi belgedir.
Y
Yemin
Bir tarafın, çekişmeli bir vakıanın doğruluğunu mahkeme önünde yeminle teyit etmesidir.
Yıllık Ücretli İzin
En az bir yıl çalışan işçinin dinlenme hakkı kapsamında hak kazandığı, ücreti işverence ödenen izindir.
Yokluk
Bir işlemin kurucu unsurlarından birinin bulunmaması nedeniyle hiç doğmamış sayılmasıdır.
Yoksulluk Nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin ödediği nafakadır.
Yönetim Kurulu
Anonim şirketi yöneten ve temsil eden, genel kurulca seçilen zorunlu organ.
Z
Zamanaşımı
Bir hakkın kanunda öngörülen süre içinde kullanılmaması nedeniyle, borçluya borcu ödemekten kaçınma imkânı veren savunmadır.
Zarar
Bir kimsenin mal varlığında veya kişilik değerlerinde iradesi dışında meydana gelen eksilmedir.
Zilyetlik
Bir eşya üzerinde fiili hakimiyet kurulması durumudur ve mülkiyetten bağımsız olarak hukuki korumadan yararlanır.
Zincirleme Suç
Aynı suç işleme kararıyla, değişik zamanlarda aynı suçun birden çok kez işlenmesi hâlinde tek ceza verilip artırılması.
Zorunluluk Hâli
Kişinin kendisine veya başkasına yönelik ağır ve muhakkak bir tehlikeden korunmak için işlediği fiili mazur kılan hâl.