Hak Düşürücü Süre

Hak düşürücü süre, bir hakkın kullanılması gereken kesin süredir; bu süre içinde hak kullanılmazsa, hak kendiliğinden ve tümüyle sona erer. Genellikle yenilik doğuran haklara (örneğin dönme, iptal, önalım) ilişkindir.

Zamanaşımından farkı

• Hak düşürücü süre hakkı ortadan kaldırır; zamanaşımı ise yalnızca borçluya def'i hakkı verir.
• Hak düşürücü süre hâkim tarafından resen dikkate alınır; zamanaşımı ise ancak taraf ileri sürerse gözetilir.
• Hak düşürücü süre kural olarak durmaz ve kesilmez; zamanaşımı durabilir ve kesilebilir.
• Hak düşürücü sürenin geçmesiyle dava reddi "hakkın düşmesi" gerekçesine dayanır.

Örnek alanlar

• İptal davası açma süreleri.
• Önalım (şufa) hakkının kullanılma süresi.
• Boşanmada affı izleyen dava hakkının düşmesi.
• Bazı iş hukuku fesih ve dava süreleri.

Somut örnek: Yasal önalım hakkı sahibi, satışın kendisine bildirildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde önalım hakkını dava yoluyla kullanmazsa, bu hak kendiliğinden düşer; hâkim, taraf ileri sürmese bile bu süreyi resen gözetir.