Zamanaşımı
Bir hakkın kanunda öngörülen süre içinde kullanılmaması nedeniyle, borçluya borcu ödemekten kaçınma imkânı veren savunmadır.
Zamanaşımı, alacağın belirli bir süre içinde istenmemesi hâlinde, borçluya borcu ifadan kaçınma yetkisi (def'i) veren bir kurumdur. Zamanaşımı, hakkı ortadan kaldırmaz; yalnızca borçluya bir savunma hakkı tanır. Bu nedenle zamanaşımına uğramış bir borç ödenirse, geri istenemez (eksik borç hâline gelir).
Süreler ve başlangıç
Türk Borçlar Kanunu'nda genel zamanaşımı süresi on yıldır. Kira bedeli, faiz, ücret gibi dönemsel edimler ile bazı ticari ve mesleki alacaklarda süre beş yıldır. Zamanaşımı, alacağın muaccel olduğu andan itibaren işlemeye başlar.
Durma ve kesilme
- Durma: Belirli hallerde (örneğin evlilik süresince eşler arası alacaklar, vesayet ilişkisi) süre işlemez; sebep ortadan kalkınca kaldığı yerden devam eder.
- Kesilme: Borçlunun borcu ikrarı, alacaklının dava veya icra takibi yapması gibi hâllerde işlemiş süre silinir ve yeni bir süre baştan işler.
İleri sürülmesi
Zamanaşımı hâkim tarafından resen dikkate alınmaz; borçlunun def'i olarak ileri sürmesi gerekir. Zamanaşımından önceden feragat edilemez.
Somut örnek: 2015'te muaccel olan genel nitelikli bir alacak için borçlu, 2026'da açılan davada on yıllık sürenin dolduğunu ileri sürerek ödemekten kaçınabilir.
- 6098 sayili TBK m. 146-161
§Bu platformdaki içerik ve hesaplamalar bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.