Muacceliyet

Muacceliyet, bir borcun, alacaklının borçludan ifasını isteyebileceği duruma gelmesidir. Borç muaccel olduğunda alacaklı ifayı talep edebilir, borçlu da ifa yükümü altına tam anlamıyla girer.

Muacceliyet ile ifa zamanı ilişkisi

• Bir borç için ifa zamanı (vade) kararlaştırılmışsa, borç bu tarihte muaccel olur.
• Süre belirlenmemişse, borç doğduğu anda muaccel olur; alacaklı hemen ifayı isteyebilir, borçlu da hemen ifa edebilir.
• Muacceliyet, temerrüt için ön şarttır: Bir borç muaccel olmadıkça borçlu temerrüde düşmez.

Muaccel olmayan (müeccel) borç

Vadesi henüz gelmemiş borç müeccel borçtur; alacaklı bu aşamada ifayı zorlayamaz. Ancak borçlu, aksi kararlaştırılmadıkça vadeden önce de ifada bulunabilir.

Muacceliyetin önemi

• Temerrüt faizinin başlangıcı muacceliyete bağlıdır.
• Takas için, takas ileri süren tarafın alacağının muaccel olması gerekir.
• Zamanaşımı süresi, kural olarak alacağın muaccel olduğu andan işlemeye başlar.

Somut örnek: 1 Haziran vadeli bir borç, o tarihe kadar müeccel iken, 1 Haziran'da muaccel olur; alacaklı bu tarihten sonra ifayı isteyebilir ve borç ödenmezse temerrüt gündeme gelir.