Temerrüt

Temerrüt, borç ilişkisinde ifanın zamanında gerçekleşmemesi hâlidir ve iki türü vardır.

Borçlu temerrüdü

Muaccel (istenebilir) bir borcun ifasında borçlunun gecikmesidir. Kural olarak alacaklının ihtarı ile temerrüt doğar; ancak ifa günü belirli ise veya durum gereği ihtar gereksizse, ihtarsız da temerrüt oluşur. Sonuçları:

• Alacaklı, gecikme faizi ve aşkın zararını isteyebilir.
• Para borçlarında yasal veya sözleşmesel temerrüt faizi işler.
• Borçlu, beklenmeyen hâlden dahi sorumlu hâle gelebilir.
• Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde alacaklı, ek süre verip ifa, ifadan vazgeçip müspet zarar veya sözleşmeden dönme yollarından birini seçebilir.

Alacaklı temerrüdü

Alacaklının, kendisine usulüne uygun sunulan ifayı haklı bir sebep olmaksızın kabulden veya gerekli hazırlık işlemlerini yapmaktan kaçınmasıdır. Bu durumda borçlu, tevdi (depo) etme veya bazı hâllerde sözleşmeden dönme imkânı kazanır ve hasar alacaklıya geçer.

Somut örnek: Ödeme günü 1 Mart olarak belirlenen bir borç bu tarihte ödenmezse, borçlu ayrıca ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer ve o günden itibaren temerrüt faizi işlemeye başlar.