Def'i

Def'i, borçlunun, alacağın veya hakkın varlığını kabul etmekle birlikte, özel bir nedene dayanarak edimini yerine getirmekten kaçınma yetkisidir. Def'i bir "karşı hak"tır; ileri sürülmesi tarafın iradesine bağlıdır.

İtiraz ile farkı

• İtiraz, bir hakkın hiç doğmadığını veya sona erdiğini ileri sürer ve hâkim tarafından resen (kendiliğinden) dikkate alınır.
• Def'i ise mevcut bir borca karşı ifadan kaçınma yetkisi verir ve kural olarak hâkim resen gözetemez; borçlunun bunu açıkça ileri sürmesi gerekir.

Başlıca def'iler

• Zamanaşımı def'i: Sürenin geçtiğini ileri sürerek ifadan kaçınma.
• Ödemezlik def'i: Karşılıklı sözleşmelerde, kendi edimi ifa edilmedikçe borçlunun ifadan kaçınması.
• Peşin dava (tartışma) ve rehnin paraya çevrilmesi def'i: Kefilin, önce asıl borçluya başvurulmasını isteyebilmesi.

Sonuç

Def'i haklı bulunursa dava tümden reddedilmeyebilir; örneğin ödemezlik def'inde mahkeme, "karşı edim ifa edildiğinde" ifaya hükmedebilir.

Somut örnek: Alıcı, satıcının malı teslim etmediğini ileri sürerek bedeli ödemekten kaçınırsa, ödemezlik def'ini kullanmış olur; bu def'i ileri sürülmedikçe hâkim resen dikkate almaz.