İtiraz

İtiraz, davalının, davacının dayandığı hakkın hiç doğmadığını ya da doğduktan sonra sona erdiğini ileri sürmesidir. İtiraz, dosyadan anlaşıldığı takdirde hâkim tarafından kendiliğinden (resen) dikkate alınır; ayrıca ileri sürülmesi şart değildir.

Def'i ile farkı

İtirazda borç ya hiç doğmamış ya da ortadan kalkmıştır; def'ide ise borç vardır, ancak borçluya ifadan kaçınma yetkisi tanınmıştır. Def'i taraf ileri sürmedikçe gözetilemezken, itiraz dosya kapsamından anlaşılıyorsa resen dikkate alınır.

İtiraz örnekleri

• Hukuki işlemin geçersizliği: İşlemin kesin hükümsüz (batıl) olması.
• Ehliyetsizlik: Tarafın ayırt etme gücünden yoksun olması.
• Muvazaa: İşlemin görünüşte yapılmış olması.
• İfa, ibra, takas gibi borcu sona erdiren sebepler: Borcun ödeme veya başka nedenle sona erdiğinin ileri sürülmesi.

Usuli boyut

Bir başka anlamıyla, icra hukukunda "itiraz", borçlunun ödeme emrine karşı takibi durduran beyanıdır. Ancak maddi hukuk bakımından itiraz, yukarıdaki savunma niteliğini taşır.

Somut örnek: Davalı, sözleşmeyi ayırt etme gücü bulunmayan bir kişiyle yaptığını gösteren belge sunarsa, mahkeme bu geçersizlik itirazını, taraf ayrıca vurgulamasa bile resen dikkate alabilir.