Velayet

Velayet, ergin (18 yaşından küçük) olmayan çocuğun kişiliğine, malvarlığına ve yasal temsiline ilişkin olarak ana babaya tanınan hak ve yükümlülüklerin bütünüdür. Velayet, çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde kullanılır.

Kapsam

• Çocuğun bakımı, eğitimi ve gözetimi,
• Çocuğun yasal temsili,
• Çocuğun malvarlığının yönetimi,
• Çocuğun yerleşim yerinin ve eğitim tarzının belirlenmesi.

Evlilik içinde ve boşanmada

Evlilik birliği devam ettiği sürece velayet ana ve baba tarafından birlikte kullanılır. Boşanma halinde hakim, velayeti eşlerden birine verir. Velayet belirlenirken çocuğun yaşı, anne bakım ve şefkatine olan ihtiyacı, çocuğun görüşü (idrak çağındaysa), ana babanın durumu ve çocuğun üstün yararı esas alınır.

Velayetin kaldırılması ve değiştirilmesi

Ana babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması, özenin gösterilmemesi gibi hallerde velayet değiştirilebilir veya kaldırılabilir (TMK m.348). Velayeti alamayan eşe kişisel ilişki (çocukla görüşme) hakkı tanınır ve o eş iştirak nafakası öder.

Ortak velayet

Türk hukukunda kural tek eşe velayet olmakla birlikte, Yargıtay içtihatlarıyla çocuğun yararına olması koşuluyla ortak velayet de kabul edilebilmektedir. Velayet, çocuğun ergin olmasıyla kendiliğinden sona erer.