Ehliyet

Ehliyet, medeni hukukta iki başlıkta incelenir: hak ehliyeti ve fiil ehliyeti.

Hak ehliyeti

Her insanın, haklara ve borçlara sahip olabilme bakımından eşit olduğu, doğumla kazanılıp ölümle sona eren yeteneğidir. Sağ doğmak koşuluyla cenin, ana rahmine düştüğü andan itibaren hak ehliyetine sahiptir.

Fiil ehliyeti

Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme yeteneğidir. Üç şartı vardır:

• Ayırt etme gücü (temyiz kudreti): Makul biçimde davranma yeteneği.
• Erginlik: Kural olarak on sekiz yaşın doldurulması (evlenme veya mahkeme kararıyla erginlik de mümkündür).
• Kısıtlı olmama: Vesayet altına alınmamış olma.

Sınıflandırma

• Tam ehliyetliler: Ergin, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayanlar.
• Tam ehliyetsizler: Ayırt etme gücünden yoksun olanlar; işlemleri kesin hükümsüzdür.
• Sınırlı ehliyetsizler: Ayırt etme gücüne sahip küçük ve kısıtlılar; kendilerini borç altına sokan işlemleri için yasal temsilcinin rızası gerekir.
• Sınırlı ehliyetliler: Kendisine yasal danışman atanan ergin kişiler.

Somut örnek: Ayırt etme gücüne sahip 15 yaşındaki bir kişi, cep telefonu satın almak için sözleşme yaparsa, işlem yasal temsilcinin onayına kadar askıda hükümsüzdür.