Hakkın Kötüye Kullanılması

Hakkın kötüye kullanılması, bir kimsenin sahip olduğu hakkı, dürüstlük kuralına açıkça aykırı düşecek biçimde kullanmasıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinin ikinci fıkrasına göre, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Bu ilke, hakların sınırsız kullanımına set çeker.

Ölçütü

Hak, biçimsel (şeklî) olarak var olsa bile, kullanımı dürüstlük kuralına açıkça aykırıysa korunmaz. "Açıklık" ölçütü önemlidir: Her uygunsuz kullanım değil, dürüstlük kuralına bariz aykırılık kötüye kullanma sayılır.

Belirtileri (uygulamadan)

• Hakkın kullanılmasında kişinin hiçbir menfaatinin bulunmaması, yalnızca başkasına zarar verme amacı güdülmesi.
• Hakkın uyandırdığı haklı güvene aykırı, çelişkili davranış.
• Hakkın çok gecikmeli, beklenmedik biçimde kullanılarak karşı tarafın zarara uğratılması.
• Menfaatler arasında açık ve kabul edilemez oransızlık bulunması.

Sonucu

Hakkın kötüye kullanıldığı tespit edilirse, o hak somut olayda hüküm doğurmaz; hâkim, hakkın korunması talebini reddeder. Bu husus hâkim tarafından resen dikkate alınır.

Somut örnek: Borcunu düzenli ödeyen kiracıyı, tek bir günlük gecikmeyi bahane ederek ve hiçbir haklı menfaati olmaksızın tahliye ettirmeye çalışan kiraya verenin bu talebi, hakkın kötüye kullanılması sayılabilir.