Kovuşturma

Kovuşturma, ceza muhakemesinin iddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar devam eden evresidir (CMK m.2/1-f). Bu evre, soruşturmanın aksine kural olarak aleni (açık) ve çelişmeli (silahların eşitliği ilkesine dayalı) yürütülür ve mahkeme önünde geçer.

Soruşturmadan farkı

• Soruşturma: Savcılık aşamasıdır; gizlidir, yazılıdır ve iddianameye kadar sürer. Kişi şüphelidir.
• Kovuşturma: Mahkeme aşamasıdır; alenidir, sözlüdür ve doğrudan doğruyalık ilkesi geçerlidir. Kişi sanıktır.

Kovuşturmanın aşamaları

1. Duruşma hazırlığı: İddianamenin kabulünden sonra duruşma günü belirlenir, taraflar çağrılır, deliller hazırlanır.
2. Duruşma: Sanığın sorgusu, tanık ve bilirkişilerin dinlenmesi, delillerin tartışılması yapılır. Duruşmada iddia (savcı), savunma (sanık ve müdafi) ve yargılama (mahkeme) makamları yer alır.
3. Delillerin tartışılması ve esas hakkında mütalaa: Savcı esas hakkındaki görüşünü açıklar, katılan ve sanık savunmalarını yapar.
4. Son söz: Son söz her zaman sanığa verilir (CMK m.216/3). Bu, savunma hakkının önemli bir güvencesidir.
5. Hüküm: Mahkeme; beraat, mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşmesi ya da güvenlik tedbirine hükmedilmesi kararlarından birini verir (CMK m.223).

İlkeleri

Kovuşturma; alenilik, sözlülük, doğrudan doğruyalık ve çelişmeli yargılama ilkelerine dayanır. Bu ilkeler adil yargılanma hakkının gereğidir.

Kovuşturma sonunda verilen hüküm, kanun yolları (istinaf ve temyiz) tüketildiğinde veya süresinde başvurulmadığında kesinleşir.