Soruşturma

Soruşturma, ceza muhakemesinin ilk evresi olup yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen aşamadır (CMK m.2/1-e). Bu evre Cumhuriyet savcısının yönetiminde, adli kolluk (polis, jandarma) marifetiyle yürütülür.

Başlaması

Soruşturma; ihbar, şikâyet, savcının resen öğrenmesi veya diğer yollarla bir suçun işlendiği izlenimini veren bir durumun öğrenilmesiyle başlar. Cumhuriyet savcısı, işin gerçeğini araştırmak için şüphelinin lehine ve aleyhine olan tüm delilleri toplamak ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür (CMK m.160).

Özellikleri

• Gizlilik: Soruşturma kural olarak gizlidir (CMK m.157). Amacı, masumiyet karinesini ve soruşturmanın selametini korumaktır.
• Yazılılık: İşlemler tutanağa bağlanır.
• Kamu davasının mecburiliği: Yeterli şüphe varsa savcı dava açmak zorundadır (istisnaları vardır).

Soruşturma işlemleri

İfade alma, arama, el koyma, yakalama, gözaltı, tutuklama talebi, keşif, bilirkişi incelemesi, iletişimin tespiti gibi koruma tedbirleri ve delil toplama işlemleri bu evrede gerçekleştirilir. Hâkim kararı gerektiren tedbirler için sulh ceza hâkimliğine başvurulur.

Sona ermesi

Soruşturma sonunda savcı iki karardan birini verir:

1. İddianame: Yeterli şüphe varsa kamu davası açılır ve kovuşturma evresine geçilir.
2. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik): Yeterli delil yoksa veya kovuşturma imkânı bulunmuyorsa verilir.

Örnek: Bir hırsızlık ihbarı üzerine başlayan soruşturmada savcı, kamera kayıtlarını inceletir, tanıkları ve şüpheliyi dinletir; deliller yeterliyse iddianame düzenler.