Denetimli Serbestlik

Denetimli serbestlik, mahkûmun ceza infaz kurumunda geçireceği sürenin bir kısmını toplum içinde, denetim ve yükümlülükler altında geçirmesini sağlayan bir infaz kurumudur. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da ve 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu'nda düzenlenmiştir.

İşlevleri

Denetimli serbestlik farklı aşamalarda karşımıza çıkar:

• İnfazın son döneminde: Koşullu salıverilmesine belirli süre kalan hükümlü, açık ceza infaz kurumunda bulunma veya iyi hâl gibi koşulları taşıyorsa cezasının kalan kısmını denetimli serbestlik altında toplum içinde infaz edebilir (5275 sayılı Kanun m.105/A).
• Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak: TCK m.50 kapsamında hapis cezası yerine belirli yükümlülüklere hükmedilebilir.
• Erteleme ve HAGB denetim süresinde: Hükümlüye/sanığa denetim süresi boyunca yükümlülükler getirilebilir.

Yükümlülükler

Denetimli serbestlik kapsamında; imza atma, belirli programlara katılma, kamuya yararlı işte çalışma, eğitim kurumuna devam, uyuşturucu/madde bağımlılığı tedavisi, belirli yerlere gitmeme gibi yükümlülükler getirilebilir. Bu süreç, Adalet Bakanlığı'na bağlı denetimli serbestlik müdürlükleri tarafından yürütülür.

Amacı

Denetimli serbestlik; hükümlünün topluma yeniden kazandırılmasını (rehabilitasyon), ceza infaz kurumlarının doluluğunun azaltılmasını ve suçun tekrarının önlenmesini amaçlar. Yükümlülüklere uyulmaması hâlinde hükümlü kapalı kuruma alınır veya seçenek yaptırım hapse çevrilir.

Adli kontrolden farkı, denetimli serbestliğin kural olarak hüküm sonrası infaz aşamasına ilişkin olmasıdır; adli kontrol ise henüz hüküm verilmeden, muhakeme sırasında uygulanan bir koruma tedbiridir.