Ortaklık (Şirket)

Ortaklık (şirket), iki veya daha çok kişinin ortak bir ekonomik amaca ulaşmak için emeklerini ve/veya mallarını (sermayelerini) birleştirmeyi üstlendikleri bir sözleşme ilişkisi ve bunun kurduğu hukuki yapıdır. Türk hukukunda ortaklıklar başlıca iki grupta incelenir: adi ortaklıklar ve ticaret şirketleri.

Adi ortaklık

Adi ortaklık, Türk Borçlar Kanunu m.620-645'te düzenlenmiştir. Tüzel kişiliği yoktur; ortaklar, ortaklık borçlarından müteselsilen ve sınırsız sorumludur. Başka bir şirket türünün ayırt edici niteliklerini taşımayan ortaklıklar adi ortaklık sayılır. Ortaklar arasında ve dışa karşı elbirliği mülkiyeti geçerlidir.

Ticaret şirketleri

Türk Ticaret Kanunu m.124'e göre ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerdir. Bunlar tüzel kişiliğe sahiptir (ticaret siciline tescille kazanılır). İkiye ayrılır:

1. Şahıs şirketleri: Kollektif ve komandit şirket. Ortak sayısı azdır, ortakların kişiliği ön plandadır, sorumluluk (kural olarak) sınırsız ve müteselsildir.
2. Sermaye şirketleri: Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket. Sermaye ön plandadır; ortakların sorumluluğu kural olarak taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır.

Sorumluluk bakımından karşılaştırma

• Şahıs şirketleri: Ortaklar şirket borçlarından şahsen ve sınırsız sorumludur (kollektifte tüm ortaklar; komanditte komandite ortaklar).
• Sermaye şirketleri: Ortaklar yalnızca sermaye borçlarından sorumludur; şirket borçlarından şahsen sorumlu değildir.

Seçim ölçütleri

Ortaklık türü seçilirken; sorumluluğun kapsamı, sermaye ihtiyacı, ortak sayısı, yönetim yapısı, vergilendirme ve halka açılma imkânı gibi ölçütler değerlendirilir. Küçük işletmeler genellikle limited şirketi, büyük ve halka açılacak işletmeler anonim şirketi tercih eder.