Kesin Hüküm

Kesin hüküm (kaziye-i muhkeme), bir uyuşmazlık hakkında verilen ve olağan kanun yollarına başvurulamayacak duruma gelmiş, artık değiştirilemez nitelikteki karardır. İki boyutu vardır.

Şeklî kesin hüküm

Bir kararın, artık olağan kanun yollarıyla (istinaf, temyiz) denetlenemez hâle gelmesidir. Karar, süre geçmesi veya kanun yollarının tüketilmesiyle şeklen kesinleşir; icra edilebilir hâle gelir.

Maddi kesin hüküm

Kesinleşen bir hükmün, aynı uyuşmazlık hakkında yeniden dava açılmasını engellemesi ve sonraki davalarda bağlayıcı olmasıdır. Maddi kesin hüküm, bir dava şartı ve aynı zamanda kesin delil niteliği taşır.

Kesin hükmün şartları (üçlü kimlik)

Maddi kesin hükmün söz konusu olması için iki dava arasında:

• Tarafların,
• Dava konusunun (müddeabihin),
• Dava sebebinin aynı olması gerekir. Bu üç unsur birbirini karşılıyorsa, ikinci dava kesin hüküm nedeniyle usulden reddedilir.

Amacı

Kesin hüküm; hukuki güvenlik, istikrar ve çelişkili kararların önlenmesi amaçlarına hizmet eder. Kişiler, aynı konuda tekrar tekrar yargılanma tehdidinden korunur.

Somut örnek: Bir alacağın bulunmadığına dair kesinleşen bir menfi tespit kararından sonra, aynı taraflar arasında aynı alacak için yeniden dava açılırsa, mahkeme bu davayı kesin hüküm nedeniyle usulden reddeder.