Derdestlik

Derdestlik, tarafları, konusu ve dava sebebi aynı olan bir davanın, hâlihazırda görülmekte olan (henüz karara bağlanmamış) bir davayla aynı anda ikinci kez açılmış olmasıdır. Aynı uyuşmazlığın iki kez yargılanmasını önlemek amacıyla, derdestlik bir dava şartı olarak düzenlenmiştir.

Şartları (üçlü kimlik)

İki davanın derdest sayılabilmesi için, kesin hükümde olduğu gibi, üç unsurun aynı olması gerekir:

• Tarafların aynı olması.
• Dava konusunun (müddeabihin) aynı olması.
• Dava sebebinin aynı olması. Ayrıca ilk davanın hâlâ görülmekte (derdest) olması gerekir; ilk dava kesin hükümle sonuçlanmışsa artık derdestlik değil, kesin hüküm söz konusu olur.

Sonucu

Sonraki (ikinci) dava, derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Bu husus hâkim tarafından resen gözetilir; taraflar da her aşamada ileri sürebilir.

Amacı

Derdestlik kurumu; çelişkili kararların önlenmesi, usul ekonomisi ve yargılamanın gereksiz yere tekrarlanmaması amaçlarına hizmet eder.

Somut örnek: Davacı, aynı borç için İzmir mahkemesinde açtığı dava henüz sürerken, aynı davalıya karşı aynı talep ve sebeple İstanbul'da ikinci bir dava açarsa, ikinci dava derdestlik nedeniyle usulden reddedilir.