Dava Şartı

Dava şartları, bir davanın mahkemece esastan incelenip karara bağlanabilmesi için varlığı ya da yokluğu gereken ön koşullardır. Dava şartı yoksa, mahkeme uyuşmazlığın esasına giremez ve davayı usulden reddeder.

Başlıca dava şartları

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda sayılan başlıca dava şartları şunlardır:

• Yargı hakkı ve yargı yolunun caiz olması.
• Mahkemenin görevli ve (kesin yetki hâllerinde) yetkili olması.
• Tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olması; gerektiğinde yasal temsil.
• Davacının hukuki yararının bulunması.
• Aynı dava hakkında daha önce verilmiş kesin hüküm bulunmaması ve derdestlik olmaması.
• Gerekli harç ve gider avansının yatırılması.

İnceleme biçimi

Dava şartları, hâkim tarafından davanın her aşamasında resen (kendiliğinden) gözetilir; taraflar da her zaman ileri sürebilir. Bir dava şartının başlangıçta bulunmaması veya sonradan ortadan kalkması, davanın usulden reddini gerektirir. Ancak eksikliğin giderilmesi mümkünse, hâkim süre vererek tamamlanmasını ister.

Sonucu

Dava şartı yokluğu nedeniyle verilen ret kararı, uyuşmazlığın esasını çözmez; bu nedenle eksiklik giderilerek dava yeniden açılabilir.

Somut örnek: Davacının, dava için gerekli hukuki yararı bulunmuyorsa (örneğin henüz muaccel olmayan bir alacak için eda davası açmışsa), mahkeme işin esasına girmeden davayı dava şartı yokluğundan reddeder.