Hukuk sözlüğü
Cezabasit taksirbilinçli taksir

Taksir

Failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık sonucu, öngörülebilir neticeyi istemeksizin gerçekleştirmesi.

Taksir, TCK m.22'ye göre dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesinin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır (m.22/1); yani taksirli sorumluluk istisnaidir.

Türleri

  • Basit (bilinçsiz) taksir: Fail, gerekli dikkat ve özeni göstermediği için neticeyi hiç öngörmemiştir. Örnek: Trafikte dalgınlıkla kırmızı ışıkta geçip kazaya sebebiyet vermek.
  • Bilinçli taksir: TCK m.22/3 uyarınca fail neticeyi öngörür ancak istememesine rağmen gerçekleşeceğine ilişkin bir güvenle (gerçekleşmeyeceği inancıyla) hareket eder. Bu hâlde ceza üçte birden yarıya kadar artırılır. Bilinçli taksir, neticenin kabullenilmediği yönüyle olası kasttan ayrılır.

Cezanın belirlenmesi

Taksirle işlenen suçlarda ceza, failin kusuruna göre belirlenir (m.22/4). Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda herkes kendi kusurundan sorumlu olur; kusurlar bağımsızdır.

TCK m.22/6'ya göre, taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksir hâlinde ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir. Örneğin, dikkatsizce kullanılan araçla kendi çocuğunun ölümüne sebep olan sürücü bu kapsamda değerlendirilebilir.

Uygulamada taksir en çok trafik kazaları, iş kazaları ve tıbbi uygulama hatalarında karşımıza çıkar.

Dayanak mevzuat
  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.22
İlgili kavramlar

§Bu platformdaki içerik ve hesaplamalar bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.