Olası Kast

Olası kast (muhtemel kast), TCK m.21/2'de düzenlenmiştir. Buna göre fail, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesi, yani neticeyi göze alarak (kabullenerek) hareket etmesi hâlinde olası kastla davranmış olur. Fail neticeyi doğrudan istememekte, ancak "olursa olsun" düşüncesiyle sonucu kabullenmektedir.

Doğrudan kasttan farkı

Doğrudan kastta fail neticeyi amaçlar veya kesin olarak öngörür. Olası kastta ise netice yalnızca muhtemeldir ve fail bu muhtemel neticeyi göze alır. Bu ayrım, cezanın belirlenmesinde önem taşır: Olası kast hâlinde,

• ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmi beş yıla kadar,
• müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda on beş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur;
• diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.

Bilinçli taksirden farkı

Bu ayrım uygulamada en tartışmalı konudur. Her ikisinde de fail neticeyi öngörür. Ancak:

• Olası kastta fail neticeyi kabullenir ("gerçekleşirse gerçekleşsin").
• Bilinçli taksirde fail neticeyi istemez ve gerçekleşmeyeceğine güvenir ("bana bir şey olmaz").

Örnek: Kırmızı ışıkta yoğun yaya trafiğine rağmen yüksek hızla geçip birine çarparak ölümüne sebep olan sürücü, ölüm neticesini göze almışsa olası kastla; kaza yapmayacağına güvenmişse bilinçli taksirle hareket etmiş sayılır. Somut olayın koşulları, failin sözleri ve davranışları bu değerlendirmede belirleyicidir.