Marka

Marka, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlayan işarettir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda (SMK) düzenlenmiştir. Marka; sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, renkler, ses ve malların/ambalajın biçimi gibi, ayırt ediciliği sağlayan ve sicilde açık/kesin gösterilebilen her tür işaretten oluşabilir (SMK m.4).

Tescil ve korunma

Marka koruması, kural olarak Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yapılan tescille elde edilir. Tescilli marka sahibi, markasını izinsiz kullananlara karşı SMK'daki hukuki ve cezai yollara başvurabilir. Marka koruması on yıl sürer ve onar yıllık dönemler hâlinde sınırsız yenilenebilir (SMK m.23).

Tescil engelleri

• Mutlak ret nedenleri (SMK m.5): Ayırt edici olmayan işaretler, tanımlayıcı işaretler, herkesçe kullanılan işaretler, kamu düzenine/genel ahlaka aykırı işaretler tescil edilemez.
• Nispi ret nedenleri (SMK m.6): Önceki bir marka ile aynılık/karıştırılma ihtimali, tanınmış markalar, ticaret unvanı gibi önceki haklarla çatışma hâlinde, itiraz üzerine tescil reddedilir.

Marka hakkına tecavüz

Marka sahibinin izni olmadan markayı taklit etmek, karıştırılma ihtimali doğuracak şekilde kullanmak veya taklit ürünleri satmak marka hakkına tecavüzdür (SMK m.29). Marka sahibi;

• Tecavüzün durdurulması ve önlenmesi,
• Tecavüzün giderilmesi (el koyma, imha),
• Maddi ve manevi tazminat,
• Cezai yaptırım (marka hakkına tecavüz suçu, SMK m.30) taleplerinde bulunabilir.

Ticaret unvanından farkı

Marka mal/hizmeti; ticaret unvanı ise taciri tanıtır. Tanınmış markalar, tescilli oldukları mal/hizmet sınıfları dışında da korunabilir. Marka, işletmelerin en değerli sınai mülkiyet haklarından biridir.