Uzlaştırma

Uzlaştırma, belirli suçlarda şüpheli veya sanık ile mağdur ya da suçtan zarar görenin, tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya varmasını sağlayan bir onarıcı adalet kurumudur. CMK m.253-255'te düzenlenmiştir. Uzlaşma sağlanırsa kamu davası açılmaz veya açılmış dava düşer.

Kapsamdaki suçlar

Uzlaştırma; soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar ile kanunda ayrıca sayılan bazı suçlarda (örneğin kasten yaralama-basit hâl, tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık, dolandırıcılık gibi) uygulanır. Ancak cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3).

İşleyişi

1. Şartların bulunduğu dosya, uzlaştırma bürosuna gönderilir.
2. Büro, sicile kayıtlı bir uzlaştırmacı görevlendirir.
3. Uzlaştırmacı taraflarla görüşür; uzlaşma teklifini ve sürecini yürütür.
4. Taraflar anlaşırsa uzlaştırma raporu düzenlenir; anlaşamazsa soruşturma/kovuşturmaya devam edilir.

Sonuçları

• Soruşturma evresinde uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
• Edim ileri tarihli, süreklilik arz eden veya taksitli ise, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebilir; edim yerine getirilirse takipsizlik kararı verilir.
• Kovuşturma evresinde uzlaşma sağlanırsa davanın düşmesine karar verilir.

Etkin pişmanlıktan farkı

Uzlaştırma taraf iradelerine dayalı bir anlaşma sürecidir ve sonucunda dava düşer. Etkin pişmanlık ise tek taraflı bir davranıştır ve genellikle yalnızca cezada indirim sağlar.

Uzlaştırma, mağdurun zararının giderilmesini ve toplumsal barışın onarılmasını amaçlar.