Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlık, suçun tamamlanmasından sonra failin gösterdiği pişmanlık davranışı nedeniyle cezasında indirim yapılmasını veya bazen hiç ceza verilmemesini sağlayan bir kurumdur. Genel bir hüküm olarak değil, TCK'da her suç tipi için ayrı ayrı öngörülen özel hükümlerle düzenlenmiştir.

Gönüllü vazgeçmeden farkı

Gönüllü vazgeçme (m.36) suç tamamlanmadan önce söz konusudur ve teşebbüsten ceza verilmemesini sağlar. Etkin pişmanlık ise suç tamamlandıktan sonra gündeme gelir ve genellikle cezayı indirir.

Örnek düzenlemeler

• Hırsızlık, yağma, dolandırıcılık gibi malvarlığı suçları (m.168): Fail, mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla giderirse ceza indirilir. Kovuşturma başlamadan önce ise indirim üçte ikiye kadar, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilene kadar ise yarıya kadar indirilebilir.
• Uyuşturucu madde suçları (m.192): Fail resmi makamlar haberdar olmadan önce diğer failleri veya maddenin sağlandığı kaynağı bildirirse ceza verilmez.
• Zimmet (m.248): Soruşturma başlamadan zimmete geçirilen malın aynen iade edilmesi hâlinde cezanın üçte ikisi indirilir.

Genel esaslar

Etkin pişmanlıktan yararlanma zamanı ve indirim oranı ilgili özel hükümde belirlenir. Genellikle indirim oranı, pişmanlığın gösterildiği aşamaya (soruşturma öncesi, soruşturma veya kovuşturma aşaması) göre kademelendirilir; ne kadar erken pişmanlık gösterilirse indirim o kadar fazla olur.

Etkin pişmanlık, hem mağdurun zararının giderilmesini teşvik eder hem de suçların aydınlatılmasına katkı sağlar.