Gönüllü Vazgeçme

Gönüllü vazgeçme, TCK m.36'da düzenlenmiştir. Fail; suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya suçun tamamlanmasını ya da neticenin gerçekleşmesini kendi çabalarıyla önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz. Ancak o ana kadar yapmış olduğu hareketler ayrı bir suç oluşturuyorsa, yalnızca o suçtan sorumlu tutulur.

İki görünüm biçimi

1. İcra hareketleri tamamlanmadan vazgeçme: Fail, suçu işlemekten pasif biçimde vazgeçer. Örneğin cebindeki silahı çıkarıp nişan aldıktan sonra pişman olup ateş etmekten vazgeçmek.
2. İcra hareketleri tamamlandıktan sonra neticeyi önleme (etkin gönüllü vazgeçme): Fail, artık aktif çaba göstererek neticenin gerçekleşmesini engellemelidir. Örneğin mağduru zehirledikten sonra pişman olup hastaneye götürerek hayatını kurtarmak.

Gönüllülük şartı

Vazgeçmenin gönüllü (iradi) olması zorunludur. Fail, dış engeller veya yakalanma korkusu gibi iradesini ortadan kaldıran nedenlerle değil, kendi hür iradesiyle vazgeçmelidir. Polisin geldiğini görüp kaçan kişi gönüllü vazgeçmiş sayılmaz; bu durumda teşebbüs hükümleri uygulanır.

Teşebbüsten farkı

Teşebbüste suç failin iradesi dışındaki nedenlerle tamamlanamaz ve fail cezalandırılır. Gönüllü vazgeçmede ise suçun tamamlanmaması failin kendi iradesine bağlıdır ve fail teşebbüsten cezalandırılmaz.

Gönüllü vazgeçme, etkin pişmanlıktan farklıdır: Gönüllü vazgeçme suç tamamlanmadan önce, etkin pişmanlık ise suç tamamlandıktan sonra gündeme gelir.