Teşebbüs

Teşebbüs, TCK m.35'te düzenlenmiştir. Kişinin işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaması hâlinde teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur.

Unsurları

1. Kast: Teşebbüs ancak kasten işlenen suçlarda mümkündür; taksirli suçlarda teşebbüs olmaz.
2. İcra hareketlerine başlama: Hazırlık hareketleri kural olarak cezalandırılmaz; icra hareketlerine geçilmiş olmalıdır.
3. Elverişli hareket: Kullanılan araç ve hareketler suçu işlemeye elverişli olmalıdır. Elverişsiz araçla (işlemez teşebbüs) suç oluşmaz.
4. Suçun tamamlanamaması: Netice, failin elinde olmayan (engelleyici) nedenlerle gerçekleşmemelidir.

Ceza

Teşebbüs hâlinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre;

• Ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine on üç yıldan yirmi yıla kadar,
• Müebbet hapis yerine dokuz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası alır;
• Diğer hâllerde suçun cezası dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir.

Gönüllü vazgeçmeden farkı

Teşebbüste suç, failin iradesi dışındaki nedenlerle tamamlanamaz. Fail icra hareketlerini kendi isteğiyle yarıda bırakır veya neticeyi önlerse, bu gönüllü vazgeçmedir (TCK m.36) ve teşebbüsten değil yalnızca o ana kadar tamamlanmış başka bir suçtan sorumlu tutulur.

Örnek: Bir kişiyi öldürmek için ateş edip isabet ettiremeyen ya da kurşunun mağdura isabet etmesine rağmen tıbbi müdahaleyle ölümün önlendiği durumlar teşebbüs oluşturur.