İştirak

İştirak, tek kişi tarafından işlenebilen bir suçun birden fazla kişinin katkısıyla işlenmesidir. TCK m.37-41 arasında düzenlenmiştir. İştirak, faillik ve şeriklik olarak ikiye ayrılır.

Faillik

• Müşterek faillik (m.37/1): Suçun kanuni tanımındaki fiili birlikte gerçekleştiren kişilerin her biri fail olarak sorumludur. Fiil üzerinde ortak hâkimiyet (birlikte suç işleme kararı ve icra hareketlerine katkı) aranır.
• Dolaylı faillik (m.37/2): Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail sayılır. Örneğin akıl hastası veya çocuğu suç işlemekte kullanmak.

Şeriklik

• Azmettirme (m.38): Bir kişiyi suç işlemeye karar verdiren kişi, işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır. Altsoy-üstsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılarak azmettirmede ceza artırılır.
• Yardım etme (m.39): Suçun işlenmesine yardımcı olan kişiye suçun cezası indirilerek verilir. Yardım; teşvik etmek, yol göstermek, araç sağlamak, suçun işlenmesinden önce/sonra yardımda bulunmayı vaat etmek gibi şekillerde olabilir.

Bağlılık kuralı

TCK m.40'a göre suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. Suçun işlenişine iştirak eden herkes, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusuruna göre sorumlu olur. Özgü suçlarda (fail sıfatı gerektiren suçlar) ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir; diğerleri azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.