Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu)

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu), birden fazla kişinin paylı (müşterek) veya elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetine tabi bir mal üzerindeki ortaklığa son verilerek, her paydaşın payını bağımsız olarak elde etmesini sağlayan davadır. Miras, boşanma sonrası tasfiye veya ortak alımlar sonucu ortaya çıkan ortaklıkları sona erdirir.

Kimler açabilir

Her paydaş, kural olarak diğer paydaşları paylaşmaya zorlayabilir; her zaman ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde (örneğin miras ortaklığında) dava tüm ortakları kapsar.

Paylaştırma yöntemleri

1. Aynen taksim (bölüşme): Mal, paydaşlar arasında fiilen bölünebiliyorsa öncelikle aynen paylaştırılır. Değer farkları para ile denkleştirilebilir.
2. Satış yoluyla paylaştırma: Aynen bölünme mümkün değilse veya değerinde önemli azalma olacaksa, mal açık artırma (ihale) yoluyla satılır ve satış bedeli paylar oranında dağıtılır. Satış, kural olarak herkese açık artırmayla yapılır; paydaşlar isterse satışın yalnızca ortaklar arasında yapılmasını da talep edebilir.

Yetki ve usul

Dava sulh hukuk mahkemesinde görülür. Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru (taşınmaz ortaklığının giderilmesi taleplerinde) dava şartı olarak zorunludur. Kat mülkiyetine geçilebilecek yapılarda hakim, satıştan önce kat mülkiyeti kurulması imkanını değerlendirebilir. Muhdesat, kat irtifakı ve önalım gibi hususlar paylaştırmada dikkate alınır. Satış bedelinden yargılama giderleri düşüldükten sonra kalan tutar paydaşlara dağıtılır.