Muhdesat

Muhdesat (halk arasında muhtesat), bir arazi üzerine sonradan eklenen ve arazinin bütünleyici parçası (mütemmim cüzü) haline gelen bina, ağaç, kuyu, çit gibi yapı ve dikimlerdir. Muhdesat, çoğunlukla arazi maliki dışındaki bir kişi tarafından meydana getirildiğinde hukuki uyuşmazlığa konu olur.

Temel kural: Üstünde bulunduğu araziye tabidir

Türk Medeni Kanunu'nun genel kuralına göre, araziye eklenen yapı ve dikimler arazinin bütünleyici parçası sayılır ve kural olarak arazi malikine ait olur (TMK m.684, 718). Yani başkasının arazisine bina yapan kişi, kural olarak o binanın maliki olmaz.

Muhdesatın aidiyetinin tespiti

Bir kimse, kendi malzeme ve emeğiyle başkasının arazisine yaptığı muhdesatın kendisine ait olduğunu ileri sürüyorsa, tapu kütüğüne muhdesat şerhi konulmasını veya kadastro/tespit sırasında muhdesatın kendi adına belirtilmesini isteyebilir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu, muhdesatın kime ait olduğunun tespitine imkan tanır. Ancak Yargıtay içtihatlarına göre, muhdesatın aidiyetinin tespiti tek başına bir dava konusu yapılamayıp genellikle ortaklığın giderilmesi veya el atmanın önlenmesi gibi bir asıl davaya bağlı olarak ileri sürülür.

İyiniyetli ve kötüniyetli yapı sahibi

Başkasının arazisine yapı yapan kişi iyiniyetliyse, koşulları varsa (yapı değeri arazi değerinden fazlaysa) uygun bedel ödeyerek arazinin kendisine devrini isteyebilir (TMK m.724). Kötüniyetli yapı sahibi ise yaptığı yapıyı sökmek zorunda kalabilir ve tazminat isteyemez. Muhdesat, ortaklığın giderilmesinde satış bedelinin paylaştırılmasında dikkate alınır.