Açık Rıza

Açık rıza, 6698 sayılı KVKK'da kişisel verilerin işlenmesinin hukuka uygunluk sebeplerinden biri olarak düzenlenmiştir. Kanunun tanımına göre açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan onaydır.

Üç zorunlu unsur

1. Belirli bir konuya ilişkin olma: Rıza, genel ve soyut değil, hangi veri, hangi amaçla işleneceği belirli olacak biçimde alınmalıdır. 'Battaniye rıza' (her şeyi kapsayan genel onay) geçersizdir.
2. Bilgilendirmeye dayanma: İlgili kişi, rızanın sonuçları hakkında önceden bilgilendirilmelidir. Aydınlatma yükümlülüğü ayrı olsa da, rızanın geçerliliği bilgilendirmeyi gerektirir.
3. Özgür iradeyle açıklanma: Rıza, bir hizmetin ön koşulu haline getirilerek veya baskıyla alınmamalıdır. Örneğin bir ürünü satmayı açık rızaya bağlamak, rızayı sakatlar.

Açık rıza gerekmeyen haller

Açık rıza, veri işlemenin tek yolu değildir. Kanunlarda öngörülme, sözleşmenin kurulması/ifası için gereklilik, hukuki yükümlülük, ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması, bir hakkın tesisi/kullanılması ve meşru menfaat gibi hallerde açık rıza olmadan da veri işlenebilir (m.5). Bu sebeplerden biri varsa ayrıca açık rıza alınmasına gerek yoktur.

Geri alınabilirlik

Açık rıza her zaman geri alınabilir. Rızanın geri alınması, geri alma anından itibaren sonuç doğurur ve veri sorumlusu buna uygun davranmak zorundadır. Özel nitelikli verilerde açık rıza daha da önemlidir; bunların işlenmesi kural olarak açık rızaya bağlıdır.