Keşif

Keşif, hâkimin, çözümü için gerekli gördüğünde, uyuşmazlık konusu şeyi (yer, nesne, durum) bizzat görerek, işiterek veya diğer duyularıyla algılayarak inceleme yapmasıdır. Takdiri delillerden biridir; hâkime doğrudan bilgi sağlar.

Konusu ve kapsamı

Keşif; taşınmazlar, yapılar, araç, iz veya olay yeri gibi taşınmaz ya da mahkemeye getirilmesi güç şeyler üzerinde yapılabilir. Gerektiğinde mahkeme, keşfi mahkeme dışında, uyuşmazlık konusunun bulunduğu yerde icra eder.

Bilirkişiyle birlikte yapılması

Keşif çoğu zaman özel veya teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişiyle birlikte yapılır. Hâkim keşifte gözlemlerini, bilirkişi ise teknik değerlendirmesini rapora bağlar. Keşif tutanağı düzenlenir.

Keşfe katlanma yükümlülüğü

Taraflar ve gerektiğinde üçüncü kişiler, keşfin yapılmasına katlanmak ve gerekli kolaylığı sağlamakla yükümlüdür. Haklı bir sebep olmaksızın keşfe engel olan tarafın bu davranışı, aleyhine değerlendirilebilir.

Delil değeri

Keşif sonucu edinilen bilgiler, hâkimin serbest değerlendirmesine tabidir; hâkim, keşif bulgularını dosyadaki diğer delillerle birlikte takdir eder.

Somut örnek: İki komşu arasındaki sınır uyuşmazlığında hâkim, taşınmazların bulunduğu yere giderek bilirkişiyle birlikte sınır çizgisini yerinde inceler ve gözlemlerini tutanağa geçirir.