Iztırari Tereke (Resmi Tasfiye)

Iztırari tereke kavramı, uygulamada özellikle terekenin resmi tasfiyesi ile ilgili olarak, mirasçıların terekeyi doğrudan sahiplenmek yerine, terekenin resmi bir usulle tasfiye edilmesinin zorunlu ya da tercih edilir olduğu durumları ifade eder. Amaç, borca batık terekelerde mirasçıların kişisel malvarlıklarını korumaktır.

Resmi tasfiye sebepleri

• Bütün yasal mirasçıların mirası reddetmesi: Bu halde tereke, sulh hukuk mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m.612).
• Mirasçının resmi tasfiye istemesi: Mirasçı, mirası kabul veya ret yerine, terekenin resmen tasfiyesini talep edebilir (TMK m.619).
• Terekenin borçlarının bilinmemesi veya alacaklıların istemi.

İşleyiş

Resmi tasfiyede tereke, mahkemece atanan bir tasfiye memuru eliyle yönetilir. Önce alacaklılara çağrı (ilan) yapılır, terekenin aktif ve pasifi belirlenir, borçlar ödenir. Terekenin borçları, kural olarak tereke mevcuduyla sınırlı olarak karşılanır; mirasçılar kişisel malvarlıklarıyla sorumlu tutulmaz.

Sonuç

Borçlar ödendikten sonra artan değer varsa mirasçılara dağıtılır; tereke borca batıksa alacaklılar garameten (oranlı) tatmin edilir. Bu kurum, mirasın hükmen reddi ve resmi defter tutma ile birlikte, mirasçıyı terekenin borçlarına karşı koruyan mekanizmalardandır. Uygulamada 'ızdırari mirasçılık' terimi de bu koruma ihtiyacına işaret eder.