Ayıplı Mal

Ayıplı mal, tüketiciye teslim anında, taraflarca kararlaştırılmış örnek ya da modele uygun olmayan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan maldır. Ayıp; malın niteliği, kullanım amacı veya değeriyle ilgili eksiklik ya da bozukluk olarak ortaya çıkar.

Ayıp türleri

• Açık ayıp: Basit bir muayeneyle fark edilebilen kusur.
• Gizli ayıp: Sonradan ortaya çıkan, teslim anında görülemeyen kusur.
• Maddi, hukuki ve ekonomik ayıp: Fiziksel kusur, hakların eksikliği veya beklenen ekonomik değerin bulunmaması.

Tüketicinin seçimlik hakları (TKHK m.11)

Malın ayıplı çıkması halinde tüketici, aşağıdaki haklardan birini seçebilir:

1. Sözleşmeden dönme (ödediği bedelin iadesi),
2. Malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi,
3. Bedelde indirim (ayıp oranında),
4. Ücretsiz onarım.

Satıcı, seçilen talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım veya değiştirme, ölçüsüz güçlük doğurmadıkça öncelikli olarak istenebilir.

İspat ve süre

Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim anında var olduğu kabul edilir (aksini satıcı ispatlar). Ayıptan sorumluluğa ilişkin zamanaşımı, kural olarak malın tesliminden itibaren iki yıldır; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıldır. Satıcı ayıbı ağır kusur veya hile ile gizlemişse zamanaşımı süresinden yararlanamaz. Tüketici, uyuşmazlık için tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesine başvurabilir.