Ciro

Ciro, emre yazılı senetlerin (bono, poliçe, çek gibi) devri için senedin arkasına veya alonjuna (eklenti kâğıt) yazılan beyan ve senedin teslimiyle gerçekleşen bir işlemdir. Türk Ticaret Kanunu m.681-690'da düzenlenmiştir. Ciroyu yapan kişiye ciranta, cironun yapıldığı kişiye ciro edilen (lehtar) denir.

Ciro türleri

1. Temlik cirosu: Senetteki hakkın mülkiyetini karşı tarafa devreder. En yaygın ciro türüdür.
   • Tam (nama) ciro: Ciro edilenin adı yazılır.
   • Beyaz ciro: Yalnızca cirantanın imzası bulunur, lehtarın adı yazılmaz; senet fiilen hamiline yazılı gibi elden ele dolaşabilir.
2. Tahsil cirosu: Ciro edilene senedi tahsil yetkisi verir; hak devredilmez, yalnızca vekâlet ilişkisi kurulur ("bedeli tahsil içindir" kaydı).
3. Rehin cirosu: Senedi bir alacağın teminatı olarak rehnetmek için yapılır ("bedeli teminattır/rehindir" kaydı).

Cironun işlevleri

• Temlik (devir) işlevi: Senetteki hak ciro edilene geçer.
• Teşhis (meşruiyet) işlevi: Kesintisiz bir ciro zinciriyle senedi elinde bulunduran kişi, hakkın meşru hamili sayılır (TTK m.686). Beyaz ciro da bu zinciri sağlar.
• Teminat (garanti) işlevi: Ciranta, aksi kararlaştırılmadıkça senedin kabul ve ödenmesinden sorumludur (TTK m.685). Böylece her ciranta, hamile karşı müteselsil borçlu hâline gelir.

Şartsız olma

Ciro kayıtsız ve şartsız olmalıdır; ciroya konan şart yazılmamış sayılır. Kısmi ciro ise batıldır (TTK m.682).

Örnek

Elindeki bonoyu bir başkasına devretmek isteyen alacaklı, senedin arkasına "... 'ye ödeyiniz" yazıp imzalayarak (tam ciro) veya sadece imzalayarak (beyaz ciro) senedi teslim eder; böylece senetteki alacak hakkı yeni hamile geçer.