Poliçe

Poliçe, düzenleyenin (keşidecinin), bir başkasına (muhataba) hitaben, belirli bir bedeli üçüncü bir kişiye (lehtara) veya emrine ödemesi için verdiği havale (emir) niteliğinde bir kambiyo senedidir. Türk Ticaret Kanunu m.671-775'te düzenlenmiştir. Poliçe, kambiyo senetlerinin temel tipidir; bono ve çeke ilişkin birçok kural poliçeden alınmıştır.

Üç taraflı yapı

Poliçede kural olarak üç kişi bulunur:

• Düzenleyen (keşideci): Ödeme emrini veren.
• Muhatap: Kendisine ödeme emri verilen (kabul ederse asıl borçlu olur).
• Lehtar: Bedeli alacak olan (senedin ilk hamili).

Muhatap, senedi kabul (kabul beyanı ve imza) etmedikçe poliçeden dolayı sorumlu olmaz; kabul ile "kabul eden" sıfatıyla asıl borçlu hâline gelir (TTK m.685 vd.).

Zorunlu unsurları (TTK m.671)

1. Metinde "poliçe" kelimesi,
2. Belirli bir bedelin kayıtsız şartsız ödenmesi için havale (emir),
3. Muhatabın adı,
4. Vade (yoksa görüldüğünde),
5. Ödeme yeri (yoksa muhatabın adı yanındaki yer),
6. Lehtar,
7. Düzenleme tarihi ve yeri,
8. Düzenleyenin imzası.

Bu unsurlardan birinin eksikliği, kanunen tamamlanabilen hâller dışında senedin poliçe niteliğini ortadan kaldırır.

Kabul, aval ve müracaat

Poliçe kabule arz edilebilir; ayrıca aval (senet borcuna kefalet benzeri güvence) verilebilir. Vadesinde ödenmez veya kabul edilmezse hamil, protesto çekerek düzenleyen, cirantalar ve avalistlere müracaat (rücu) hakkını kullanır.

Uygulamadaki yeri

Poliçe, Türkiye ticari hayatında bono ve çeke göre daha az kullanılmakla birlikte, özellikle uluslararası ticaret ve akreditif işlemlerinde önemini korur. Bono ve çekin hukuki rejimi büyük ölçüde poliçe hükümlerine dayanır.