Kambiyo Senedi

Kambiyo senetleri, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen ve bono (emre muharrer senet), poliçe ve çekten oluşan özel bir kıymetli evrak grubudur (TTK m.670 vd.). Bir para alacağını içeren, katı şekil şartlarına bağlı ve ekonomik hayatta ödeme ve kredi aracı olarak kullanılan senetlerdir.

Ortak özellikleri

1. Kıymetli evrak niteliği: Senede bağlı hak, senetten ayrı ileri sürülemez ve devredilemez (TTK m.645). Hak senede bağlıdır.
2. Kanunen emre yazılı olma: Kambiyo senetleri, üzerinde açıkça "emre yazılı değildir" kaydı yoksa ciro ve teslim yoluyla devredilir.
3. Sıkı şekil şartları: Her senet türü için kanunda öngörülen zorunlu unsurlar bulunur; bu unsurların eksikliği kural olarak senedin kambiyo senedi vasfını ortadan kaldırır.
4. Soyutluk (mücerretlik): Kambiyo senedindeki borç, temelindeki hukuki ilişkiden (sebepten) bağımsızdır.
5. İmzaların bağımsızlığı ve müteselsil sorumluluk: Senedi imzalayanlar (keşideci, ciranta, aval veren) hamile karşı müteselsilen sorumludur (TTK m.724).

Sağladığı avantajlar

• Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip (İİK m.167 vd.): Alacaklıya hızlı ve güçlü bir takip imkânı verir.
• Kolay devredilebilirlik ve tedavül kabiliyeti.

Türleri arasındaki temel fark

• Bono: İki taraflıdır; düzenleyen (borçlu) belirli tutarı ödemeyi vaat eder.
• Poliçe: Üç taraflıdır; düzenleyen, muhataba, lehtara ödeme yapmasını emreder.
• Çek: Bir ödeme aracıdır; muhatap daima bir bankadır ve görüldüğünde ödenir.

Kambiyo senetleri, ticari hayatta güvenli ve hızlı ödeme ile kredi işlevlerini bir arada gördükleri için büyük öneme sahiptir.