Tam Yargı Davası

Tam yargı davası, idari işlem veya idari eylemler nedeniyle kişisel hakları doğrudan muhtel olan (ihlal edilen) kişilerin, bu zararın giderilmesini (tazminini veya eski hâle getirilmesini) istediği idari dava türüdür. 2577 sayılı İYUK m.2/1-b'de tanımlanmıştır. İptal davasının aksine, bir işlemin kaldırılmasını değil, doğan zararın parasal olarak karşılanmasını amaçlar.

İptal davasından farkları

İptal davasında "menfaat" yeterliyken, tam yargı davasında kişisel bir hakkın ihlal edilmiş olması gerekir.

İdarenin sorumluluğunun temeli

Tam yargı davasında idarenin sorumluluğu iki temele dayanır:

1. Kusur sorumluluğu (hizmet kusuru): Kamu hizmetinin kötü, geç veya hiç işlememesi.
2. Kusursuz sorumluluk: Kusur aranmaksızın, risk ilkesi veya kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi gereğince.

Dava açma süreci ve süresi

• İdari işlemden doğan zararlarda: İşleme karşı iptal davasıyla birlikte veya iptal kararından sonra tam yargı davası açılabilir; ya da doğrudan tam yargı davası açılabilir.
• İdari eylemden doğan zararlarda: İlgili, önce idareye başvurarak (İYUK m.13) hakkının yerine getirilmesini ister; başvurunun açık veya zımni reddi üzerine dava açılır.

Süreler kural olarak idare mahkemelerinde altmış gündür. İdari eylemlerde ise eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde idareye başvurulması gerekir (m.13).

Örnek

Hukuka aykırı bir işlemle görevinden uzaklaştırılan memurun yoksun kaldığı parasal hakları için ya da idari bir eylem sonucu malı zarar gören kişinin uğradığı zarar için açtığı davalar tam yargı davasıdır.