İstirdat Davası

İstirdat davası, aslında borçlu olmadığı hâlde icra takibi baskısı altında ödeme yapmak zorunda kalan kişinin, ödediği parayı geri almak için açtığı davadır. İİK m.72/7'de düzenlenmiştir. Menfi tespit davasının bir tür devamı niteliğindedir.

Koşulları

1. Borçlu, icra takibi sırasında cebri icra tehdidi altında bir ödeme yapmış olmalıdır.
2. Ödenen paranın gerçekte borçlanmadığı (borcun mevcut olmadığı) bir para olması gerekir.
3. Ödeme, borçlunun rızasıyla ve borç ikrarı niteliğinde yapılmış olmamalıdır; icra baskısı altında yapılmış olmalıdır.

Süre

İstirdat davası, paranın ödendiği (icra veznesine yatırıldığı) tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır (İİK m.72/7). Bu süre hak düşürücü niteliktedir.

Menfi tespit davasıyla ilişkisi

• Menfi tespit davası ödeme yapılmadan önce açılır ve borçlu olunmadığının tespitini amaçlar.
• İstirdat davası ise ödeme yapıldıktan sonra, ödenen paranın geri alınmasını amaçlar.
• Menfi tespit davası devam ederken borç icra yoluyla tahsil edilirse, dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşür.

İspat ve sonucu

Davacı, borçlu olmadığını (ödediği paranın sebepsiz olduğunu) ispat etmelidir. Dava kabul edilirse, ödenen para faiziyle birlikte geri alınır. Sebepsiz zenginleşme hükümleriyle de yakından ilişkilidir.

Örnek

Aslında ödemesi gereken bir borcu bulunmadığı hâlde, haciz tehdidiyle icra dosyasına ödeme yapan kişi, bir yıl içinde istirdat davası açarak yatırdığı parayı geri isteyebilir.