İpotek

İpotek, hâlen mevcut veya ileride doğabilecek ya da doğması olası bir alacağın güvence altına alınması için bir taşınmaz üzerinde kurulan taşınmaz rehni türüdür. Borç ödenmezse alacaklı, taşınmazın cebri icra yoluyla satılmasını isteyerek alacağını tahsil eder.

Özellikleri

• İpotek, taşınmazın zilyetliğini alacaklıya geçirmez; malik taşınmazı kullanmaya devam eder.
• Bir taşınmaz üzerinde birden fazla ipotek kurulabilir; alacaklılar derece sırasına göre tatmin edilir.
• İpotek, alacağa bağlı (fer'i) bir haktır; alacak sona erince ipotek de terkin edilebilir.
• İpotek konusu alacak belirli olabileceği gibi (kesin borç ipoteği), azami miktarla sınırlı olarak ileride doğacak alacaklar için de (üst sınır/limit ipoteği) kurulabilir.

Kurulması

İpotek, tapu siciline tescille kurulur; tapu müdürlüğünde resmi senet düzenlenir. Konut kredilerinde bankalar lehine ipotek tesisi en yaygın örnektir.

Paraya çevrilmesi

Borç vadesinde ödenmezse alacaklı, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı/ilamsız takip başlatır. Taşınmaz icra dairesince satılır ve satış bedelinden alacaklı, derecesine göre öncelikli olarak ödenir.

Yasak

Borç ödenmezse taşınmazın doğrudan alacaklının mülkiyetine geçeceğine dair lex commissoria (kesin mülk edinme) anlaşması geçersizdir. İpotekli taşınmaz, ipotek yükü devam etmek üzere satılabilir veya devredilebilir.