Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz)

Mobbing, bir işçiye karşı işyerinde sistematik biçimde uygulanan, süreklilik gösteren, kişiyi işten ayrılmaya veya yıldırmaya yönelik psikolojik taciz ve baskı davranışlarıdır. Türk hukukunda özel bir kanun maddesi bulunmamakla birlikte, işverenin işçiyi gözetme borcu (TBK m.417) ve kişilik haklarının korunması hükümleri temel dayanaktır.

Unsurları

Yargıtay uygulamasına göre mobbingin varlığı için:

• Davranışların sistematik ve sürekli olması,
• Belirli bir kişiye yönelik ve kasıtlı olması,
• İşçinin kişiliğini, onurunu, mesleki durumunu zedelemesi gerekir.

Tek seferlik veya rastgele davranışlar mobbing sayılmaz.

Örnek davranışlar

• Sürekli haksız eleştiri, aşağılama, dışlama,
• Anlamsız ve niteliğe uygun olmayan görevler verme,
• İletişimi kesme, görmezden gelme,
• Asılsız suçlamalarla itibar zedeleme.

Sonuçları ve yaptırımlar

Mobbinge maruz kalan işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir. Ayrıca kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat ve varsa maddi tazminat talep edebilir. İspat konusunda yaklaşık ispat (kuvvetli olasılık) yeterli görülür; e-posta, mesaj, tanık, sağlık raporları delil olarak kullanılabilir. İşçi ayrıca ALO 170 hattına ve Cumhuriyet savcılığına da başvurabilir.