Ahde Vefa

Ahde vefa (pacta sunt servanda), geçerli biçimde kurulmuş bir sözleşmenin taraflarını bağlaması ve tarafların üstlendikleri edimleri aynen yerine getirmekle yükümlü olması ilkesidir. Sözleşme hukukunun temel taşlarındandır; sözleşmeye güveni ve hukuki istikrarı korur.

Anlamı ve sonuçları

• Taraflar, sözleşmeyi tek taraflı olarak değiştiremez veya sona erdiremez; kural olarak sözleşmenin değiştirilmesi ya da ortadan kaldırılması da yeni bir anlaşmayı gerektirir.
• Koşullar sonradan tarafın aleyhine değişse bile, kural olarak sözleşmeyle bağlılık sürer.

İlkenin istisnası: İşlem temelinin çökmesi (uyarlama)

Ahde vefa ilkesi mutlak değildir. Sözleşme kurulurken öngörülemeyen olağanüstü bir durum sonradan ortaya çıkar, bu durum taraflardan biri için ifayı aşırı ölçüde güçleştirir ve borçlu da henüz ifada bulunmamış veya haklarını saklı tutarak ifa etmişse, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını, bu mümkün değilse sözleşmeden dönmeyi isteyebilir. Bu, aşırı ifa güçlüğü (uyarlama) kurumudur.

Dürüstlük kuralıyla ilişkisi

Ahde vefa, dürüstlük kuralıyla dengelenir; edimlerin ifası dürüstlük kuralına uygun biçimde gerçekleştirilmelidir.

Somut örnek: Bir tarafın piyasa fiyatları yükseldi diye sözleşmeyi tek taraflı bozmaya çalışması ahde vefaya aykırıdır; ancak öngörülemez, olağanüstü bir ekonomik kriz ifayı çekilmez kılıyorsa uyarlama talep edilebilir.