İmar (İmar Hukuku)

İmar, şehirlerin ve yerleşim yerlerinin fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun biçimde oluşumunu, yapılaşmanın belirli plan ve kurallara göre düzenlenmesini ifade eder. Temel düzenleme 3194 sayılı İmar Kanunu'dur.

İmar planları

İmar planları, arazinin kullanım biçimini ve yapılaşma koşullarını belirler:

• Nazım imar planı: Genel arazi kullanım kararlarını, bölgelerin (konut, sanayi, yeşil alan) ana ilkelerini gösteren üst ölçekli plan.
• Uygulama imar planı: Ada ve parsel bazında yapılaşma koşullarını (kat adedi, çekme mesafesi, TAKS/KAKS) belirleyen alt ölçekli plan.

İmar durumu ve yapı ruhsatı

İmar durumu (çap) belgesi, bir parselde ne tür ve ne büyüklükte yapı yapılabileceğini gösterir. Yapı yapmak için ilgili belediyeden yapı (inşaat) ruhsatı alınması, yapı tamamlanınca yapı kullanma izin belgesi (iskan) alınması zorunludur.

İmar uygulamaları

• İfraz ve tevhit: Parsellerin bölünmesi veya birleştirilmesi.
• 18. madde uygulaması (arazi ve arsa düzenlemesi): İmar planına uygun parseller oluşturmak için yapılan düzenleme; bu düzenlemede Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) kesintisi yapılabilir (azami oranla sınırlı).

Ruhsatsız ve kaçak yapı

Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar için idari yaptırım, para cezası ve yıkım kararı uygulanabilir (m.32, 42). İmar planlarına ve idari işlemlere karşı idari yargıda (idare mahkemesi) iptal davası açılabilir. İmar barışı gibi geçici düzenlemeler zaman zaman gündeme gelse de, yapının hukuka uygunluğu için ruhsat esastır.