Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ve emsallere uygunluk ilkesi

Kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı biçimde belirlenen bedel üzerinden mal veya hizmet alım satımı yaparsa örtülü kazanç dağıtmış sayılır. Emsal bedelin, kabul edilebilir yöntemlerle ve somut karşılaştırılabilir işlemlerle ortaya konulması, tarhiyatın hukuka uygunluğunun koşuludur.

Uyuşmazlık, davacı kurumun ilişkili kişilerle yaptığı işlemlerde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıttığından bahisle yapılan kurumlar vergisi tarhiyatı ile kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkindir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Emsallere uygunluk ilkesi, ilişkili kişilerle yapılan işlemlerde uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişki bulunmayan kişilerin benzer koşullarda oluşturacağı fiyat veya bedele uygun olmasını ifade eder. Emsal bedel, kanunda öngörülen yöntemlerden işlemin niteliğine en uygun olanı seçilerek belirlenmelidir. Dosyanın incelenmesinden, vergi idaresince örtülü kazanç saptamasının somut ve karşılaştırılabilir emsal işlemlere dayandırılmadığı, uygulanan yöntemin gerekçelendirilmediği anlaşılmaktadır. Emsallere uygunluğun karşılaştırılabilir işlemlerle ortaya konulmaması hâlinde örtülü kazanç dağıtımından söz edilemez. Bu itibarla, yeterli emsal analizine dayanmayan tarhiyatı kaldıran vergi mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığından onanmasına karar verilmiştir.