İşyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işleminde imar durumu ve usule uygunluk denetimi

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, mevzuatta öngörülen sağlık, imar ve çevre koşullarının varlığı hâlinde verilir; koşulların sonradan kaybedildiği ya da baştan bulunmadığı hukuka uygun biçimde saptanmadıkça ruhsat iptali yapılamaz. İdare, iptal işleminin maddi ve hukuki dayanaklarını somut olarak ortaya koymalıdır.

Uyuşmazlık, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin belediye encümeni işleminin iptali isteminden kaynaklanmıştır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri ile 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca, bir işyerinin faaliyette bulunabilmesi için imar mevzuatına, sağlık ve çevre koşullarına uygun olması gerekir. Ruhsat verildikten sonra iptali ancak, ruhsata esas koşulların baştan bulunmadığının ya da sonradan yitirildiğinin somut biçimde saptanması ve mevzuatta öngörülen usul izlenerek gerçekleştirilebilir. İdari işlemlerin sebep ve konu unsurları yönünden hukuka uygunluğu, dayanılan maddi olguların gerçekliği ile bu olguların işlemi haklı kılıp kılmadığının değerlendirilmesini gerektirir. Dosyanın incelenmesinden, ruhsatın iptaline dayanak yapılan imar aykırılığının niteliği ve boyutunun somut tespitlerle ortaya konulmadığı, işyerinin bulunduğu yapının imar durumuna ilişkin çelişkinin giderilmediği anlaşılmaktadır. Bu hâliyle, maddi dayanağı yeterince araştırılmayan iptal işleminin hukuka uygunluğundan söz edilemez. İdare mahkemesince, işyerinin bulunduğu yapının imar durumu ilgili kurumdan sorulup gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle davanın reddi yolunda verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.