Manevi Tazminatın Belirlenmesinde Ölçütler

Manevi tazminat bir zenginleşme aracı olmadığı gibi zarara uğrayanı manevi tatmine yöneltmeli, caydırıcılık işlevi de gözetilmelidir. Tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusurun ağırlığı ve olayın özellikleri birlikte değerlendirilerek makul bir tutar belirlenir.

Davacı, trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle uğradığı manevi zararın giderilmesini talep etmiştir. Yerel mahkeme ile Özel Daire arasında hükmedilen manevi tazminat miktarı konusunda uyuşmazlık çıkmış, direnme kararı Genel Kurul önüne gelmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Manevi tazminatın amacı, zarara uğrayanda bir miktar da olsa manevi huzur duygusu yaratmaktır; ancak bu bir zenginleşme aracı olmamalıdır. Takdir edilecek miktar, zarara uğrayanın kişilik değerlerinde meydana gelen eksilme ile orantılı, tarafların sıfatı, işgal ettikleri makam, ekonomik ve sosyal durumları, kusurun ağırlığı ve olay tarihindeki paranın satın alma gücü dikkate alınarak belirlenmelidir. Hükmedilen tutar ne bir tarafı zenginleştirmeli ne de diğerini yoksullaştırmalıdır. Somut olayın özellikleri ile bu ilkeler bağdaştırıldığında yerel mahkemenin direnme gerekçesi yerinde görülmüştür.