Genel yola bağlantısı olmayan taşınmaz lehine zorunlu geçit hakkı kurulması

Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında komşularından geçit hakkı tanınmasını isteyebilir. Geçit hakkı, öncelikle geçit ihtiyacı doğmadan önceki mülkiyet ve yol durumu ile en az zarar verecek komşu taşınmaz gözetilerek belirlenir.

Dava, zorunlu geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Türk Medeni Kanunu'nun 747. maddesi uyarınca taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir. Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır. Geçit hakkı, her iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir. Yerleşik uygulamaya göre geçit ihtiyacının, taşınmazın niteliğine göre normal biçimde kullanılabilmesi için zorunlu olması gerekir. Geçit tesisi davalarında, dava dışı taşınmaz maliklerinin de menfaati etkilendiğinden, geçit güzergâhının belirlenmesinde tüm seçeneklerin değerlendirilmesi zorunludur. Somut olayda davacıya ait taşınmazın genel yol ile bağlantısının bulunmadığı sabit ise de, mahkemece keşifte belirlenen güzergâhın en az zararla ve en kısa mesafeyle bağlantı sağlayıp sağlamadığı yeterince araştırılmamıştır. Bu durumda, mahallinde uzman bilirkişilerle yeniden keşif yapılarak, komşu taşınmazlara en az zarar verecek güzergâhın saptanması ve tam bedelin belirlenerek geçit hakkı kurulması gerekirken, eksik incelemeyle hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.