Kira bedelinin tespitinde bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde tüketici fiyat endeksi sınırı

Beş yıldan kısa süreli kira sözleşmelerinde yenilenen kira dönemindeki artış, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ise hâkim, hakkaniyet ve emsal kira bedellerini gözeterek serbestçe belirleme yapar.

Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Somut olayda kira sözleşmesinin başlangıç tarihi ve süresi itibarıyla, tespiti istenen dönem beş yıllık süreyi doldurmadığından, mahkemece kira bedelinin endeks oranı ile sınırlı olarak belirlenmesi gerekir. Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ise hâkim, kira bedelini emsal kira bedellerini, taşınmazın durumunu ve tüketici fiyat endeksindeki değişim oranını gözeterek hakkaniyete uygun biçimde takdir eder. Mahkemece, kiralananın niteliği, konumu ve emsalleri dikkate alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, tespiti istenen dönem beş yıllık süreyi aşmadığından endeks sınırının üzerinde bir bedele hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Hak ve nesafet ilkesi ancak beş yıllık sürenin dolması hâlinde uygulanabileceğinden, mahkemenin bu yöndeki değerlendirmesi hatalıdır. O hâlde, yenilenen kira döneminde geçerli olacak kira bedelinin tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalama değişim oranı ile sınırlı olarak belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde fazla bedele hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.