Kasten yaralama, kişilerin vücut dokunulmazlığına karşı işlenen en yaygın suçlardan biridir. Türk Ceza Kanunu, bu suçu m. 86 ve 87'de düzenlemiş; hem temel şeklini hem nitelikli hâllerini hem de failin öngörmediği ağır sonuçlar doğduğunda uygulanacak neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamayı ayrıntılı biçimde belirlemiştir. Suçun cezası, yaralamanın ağırlığına, işleniş biçimine ve mağdurun sıfatına göre önemli ölçüde değişir.
Kasten Yaralamanın Temel Şekli
TCK m. 86/1 uyarınca, bir kişinin vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Görüldüğü üzere suçun oluşması için mutlaka bir yaralanma izi gerekmez; sadece acı verilmesi dahi suçun temel şeklini oluşturur.
Kanun, yaralamanın etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlini ayrı bir hüküm olarak düzenlemiştir. TCK m. 86/2'ye göre yaralama, kişi üzerindeki etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif ise faile dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir. Bu hâlin soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete bağlıdır.
Nitelikli Hâller (TCK m. 86/3)
Kasten yaralama suçunun aşağıdaki hâllerde işlenmesi durumunda şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır:
- Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı işlenmesi.
- Beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi.
- Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmesi.
- Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi.
- Silahla işlenmesi.
- Canavarca hisle işlenmesi.
Bu hâllerin bulunması durumunda hem cezada artırım yapılır hem de suç re'sen soruşturulur; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Silah kavramı, ateşli silahların yanı sıra saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü alet ile niteliği itibarıyla yaralamaya elverişli araçları da kapsar.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m. 87)
Kasten yaralama fiili, failin başlangıçta öngörmediği ağır sonuçlar doğurabilir. TCK m. 87, bu durumları neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama başlığı altında düzenler ve cezayı önemli ölçüde artırır. Bu hükmün uygulanabilmesi için ağır neticenin en azından taksirle failin fiiline bağlanabilmesi gerekir.
Ağırlaştırıcı sonuçlar şunlardır:
- Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması.
- Konuşmada sürekli zorluk.
- Yüzde sabit iz.
- Yaşamı tehlikeye sokan bir duruma neden olma.
- Gebe kadına karşı işlenip çocuğun vaktinden önce doğmasına neden olma.
Bu hâllerde ceza bir kat artırılır; ancak cezanın alt sınırı, yaralamanın etkisine göre belirli bir süreden az olamaz.
Daha ağır sonuçlar bakımından ise ceza daha da artar:
- İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmeye neden olma.
- Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesi.
- Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolması.
- Yüzün sürekli değişikliğine veya gebe kadına karşı işlenip çocuğun düşmesine neden olma.
Bu hâllerde ceza iki kat artırılır ve yine belirli bir alt sınırın altına inilemez.
Kemik Kırığı ve Çıkığı
Kasten yaralama sonucunda kemik kırılması veya çıkığı meydana gelmişse, kırık veya çıkığın vücuttaki etkisinin hafif, orta veya ağır olmasına göre ceza belirli oranlarda artırılır. Kırığın derecesi, adli tıp raporlarında belirlenen fonksiyonel kayba göre saptanır.
Ölümle Sonuçlanan Yaralama
Kasten yaralama fiili sonucunda mağdurun ölmesi hâlinde, fail kastının öldürmeye değil yaralamaya yönelik olması koşuluyla, sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Nitelikli hâllerin varlığında bu ceza da artar. Bu düzenleme, öldürme kastı bulunmadığı hâlde yaralamanın ölümle sonuçlandığı durumları kasten öldürme suçundan ayırır.
Kast, Olası Kast ve Taksir Ayrımı
Kasten yaralamada failin, mağdurun vücut bütünlüğüne zarar verme bilinç ve iradesiyle hareket etmesi gerekir. Failin öldürmeyi mi yoksa yaralamayı mı istediği, uygulamada en tartışmalı konulardan biridir. Yargıtay bu ayrımı yaparken çeşitli ölçütlere başvurur.
Kasten öldürme ile kasten yaralama suçları arasındaki ayrımda; fail ile mağdur arasında olay öncesine dayalı husumet bulunup bulunmadığı, kullanılan aracın niteliği, darbe sayısı ve şiddeti, darbelerin vücutta hedef alınan bölgeleri, failin fiiline kendiliğinden mi yoksa engel bir nedenle mi son verdiği gibi ölçütlerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.
Sonuç
Kasten yaralama suçu, basit bir sıyrıktan ölümle sonuçlanan ağır fiillere kadar geniş bir yelpazeyi kapsar ve ceza da bu ağırlığa göre şekillenir. Nitelikli hâller cezayı artırdığı gibi suçu re'sen takip edilir hâle getirir; neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama ise failin öngörmediği sonuçları da sorumluluğa dâhil eder. Bu nedenle somut olayda alınacak adli tıp raporu, kastın niteliği ve nitelikli hâllerin varlığı, hem iddianın hem de savunmanın merkezinde yer alır.
- 5237 sayılı TCK m. 86
- 5237 sayılı TCK m. 87
- 5237 sayılı TCK m. 88
- 5237 sayılı TCK m. 89
- Yargıtay 1. CD, E. 2020/1876 K. 2021/5230, T. 18.11.2021
- Yargıtay CGK, E. 2018/1-621 K. 2020/74, T. 06.02.2020
- Yargıtay 3. CD, E. 2021/8845 K. 2022/6712, T. 27.09.2022
Sık sorulan sorular
- Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralamada dava nasıl açılır?
- TCK m. 86/2 kapsamındaki hafif yaralamalarda soruşturma ve kovuşturma kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak nitelikli hâllerden biri varsa suç re'sen takip edilir ve şikâyet aranmaz.
- Silahla yaralamada ceza nasıl belirlenir?
- Silahla yaralama TCK m. 86/3 kapsamında nitelikli hâldir. Bu durumda temel cezaya yarı oranında artırım uygulanır ve suç şikâyete bağlı olmaktan çıkar.
- Yaralama ölümle sonuçlanırsa hangi suç oluşur?
- Failin öldürme değil yaralama kastı varsa ve fiil ölümle sonuçlanmışsa TCK m. 87/4 uyarınca neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamadan sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis cezası uygulanır.
- Yüzde sabit iz kalması cezayı nasıl etkiler?
- Yüzde sabit iz, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hâllerindendir ve TCK m. 87/1 uyarınca cezanın bir kat artırılmasına yol açar. İzin sürekliliği adli tıp raporuyla belirlenir.
- Öldürme kastı mı yoksa yaralama kastı mı olduğu nasıl belirlenir?
- Yargıtay bu ayrımda kullanılan aracın niteliği, darbe sayısı ve şiddeti, hedef alınan bölge, taraflar arasındaki husumet ve failin fiiline neden son verdiği gibi ölçütleri bir bütün olarak değerlendirir.
§Bu platformdaki içerik ve hesaplamalar bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.